Το να λέμε στο παιδί μας “όχι” είναι μία από τις πιο απλές μορφές πειθαρχίας, αλλά δεν είναι πάντα η πιο αποτελεσματική. Εμείς σας προτείνουμε κάποιους έξυπνους τρόπους για να πετύχετε αυτό που θέλετε με εύκολο και αποτελεσματικό τρόπο!
Υπάρχουν καλύτεροι τρόποι να αρνηθούμε, να αποτρέψουμε ή να πειθαρχήσουμε το παιδί μας από το να του λέμε συνέχεια όχι και μη! Εκτός από το ότι δημιουργούνται νεύρα και στο τέλος κούραση – τόσο στους γονείς όσο και στα παιδιά – ορισμένοι ειδικοί πιστεύουν ότι τα πολλά “όχι” στο τέλος μάλλον οδηγούν σε μια γενικευμένη άρνηση για υπακοή στους κανόνες. Σύμφωνα με τον Audrey Ricker, Psy.D χρησιμοποιώντας το “όχι” πολύ συχνά, στο τέλος η λέξη χάνει τη σημασία της και το παιδί απλά δεν της δίνει σημασία ούτε και όταν τη χρησιμοποιούμε για καταστάσεις που είναι απειλητικές για την ίδια του τη ζωή!
Γι’ αυτό καλύτερα να χρησιμοποιούμε σύντομες, σαφείς και περιεκτικές φράσεις που να εξηγούν στο παιδί γιατί δεν πρέπει να κάνει κάτι, παρά να του το απαγορεύουμε και μόνο. Δοκιμάστε λοιπόν να αντικαταστήσετε το «όχι» σε κάποιες περιστάσεις με αυτές τις σύντομες προτάσεις:
1. “Ξέρω ότι σου αρέσει το παγωτό, αλλά δεν είναι καλό να φας τόσο πολύ.”
Οι περισσότεροι γονείς αρνούνται να ικανοποιήσουν ορισμένα αιτήματα των παιδιών για πρόχειρο φαγητό, όπως παγωτά και καραμέλες, προσφέροντάς τους μια πιο υγιεινή εναλλακτική λύση , όπως π.χ. το γιαούρτι. Στην προσπάθειά μας λοιπόν να αποτρέψουμε το παιδί μας να φάει π.χ. παγωτό, καλό θα είναι να αποφύγουμε την υπόσχεση του “ίσως αύριο”, γιατί τα μικρά παιδιά δεν μπορούν να κατανοήσουν πολύ καλά τον χρόνο, οπότε δεν έχει νόημα να τους πούμε ακριβώς πότε θα φάνε το παγωτό που θέλουν στο μέλλον. Τα περισσότερα παιδιά θέλουν απλά αυτό που θέλουν εδώ και τώρα, γι’ αυτό οι γονείς πρέπει να ήρεμα και σταθερά να εξηγήσουν στο παιδί γιατί δεν γίνεται να του ικανοποιήσουν αυτό που ζητάει.
2. “Το φαγητό είναι για να το τρώμε και όχι για να παίζουμε και το κρεβάτι για να κοιμόμαστε κι όχι για να χοροπηδάμε.”
Τα μικρά παιδιά τείνουν να… παίζουν με το φαγητό τους επειδή μπορεί να μην πεινάνε και το βρίσκουν διασκεδαστικό! Το φαγητό τότε γίνεται γι’ αυτά ένα παιχνίδι. Ο καλύτερος τρόπος για να συνειδητοποιήσει το παιδί ότι ένα πιάτο γεμάτο μακαρόνια δεν είναι αστείο να πετιέται εδώ κι εκεί στο πάτωμα, δεν είναι οι φωνές και οι επιπλήξεις αλλά το να του εξηγήσουμε με ήρεμο τρόπο πως το φαγητό μας δεν είναι παιχνίδι. Αυτή την ήρεμη και επεξηγηματική προσέγγιση πρέπει να εφαρμόζουμε και όταν το μικρό μας παιδί ξεκινά να χοροπηδά στο κρεβάτι, εξηγώντας πως: “Τα κρεβάτια είναι για ύπνο και χαλάρωση, όχι για τραμπολίνο”. Φυσικά όταν το παιδί δείχνει να συμμορφώνεται σ’ αυτό που του λέμε… πρέπει πάντα να επιβραβεύεται για την καλή του συμπεριφορά!
3. “Μην σκορπίζεις τα παιχνίδια εδώ κι εκεί. Άφησέ με να σου δείξω πώς να παίξεις μαζί τους’’
Ένα μικρό παιδί έχει την τάση να διασκεδάζει… με την αναστάτωση και φυσικά δεν το κάνει αυτό για να μας εκνευρίσει αλλά απλά γιατί δεν ξέρει τον τρόπο να διασκεδάσει αλλιώς… Αν λοιπόν το μικρό παιδί σας αρχίζει να διαλύει εδώ κι εκεί τα τουβλάκια που μόλις του αγοράσατε ή ακόμα χειρότερα έχει εισβάλλει στο δωμάτιο του μεγάλου αδελφού κι έχει σκορπίσει τον πύργο που με τόση υπομονή έχει φτιάξει… μην του βάλετε τις φωνές! Κατανοήστε πως δεν ξέρει τη χρήση τους και με ήρεμο τρόπο εξηγήστε του πως υπάρχει πιο ωραίος τρόπος να διασκεδάσει με τα τουβλάκια… αρκεί να κάτσει ήσυχο για να του δείξετε το πώς!
4. “Τα λουλούδια και τα ζωάκια έχουν κι αυτά αισθήματα.”
Αν πιάσουμε το παιδί μας να έχει κάνει επιδρομή στις γλάστρες του μπαλκονιού μας και να κόβει τα λουλούδια ή να τραβάει την ουρά του κατοικίδιού μας, οι φωνές, τα «όχι» και τα «μη» δεν είναι τόσο αποτελεσματικά όσο να του εξηγήσουμε πως τα λουλούδια και τα ζωάκια έχουν κι αυτά αισθήματα και γι’ αυτό δεν πρέπει να τα πονάμε! Αυτό βοηθά το παιδί να αναπτύξει ενσυναίσθηση και συνειδητοποίηση των συναισθημάτων άλλων ζωντανών όντων. Συγχρόνως μαθαίνουμε στο παιδί να φέρεται με σεβασμό στο περιβάλλον!
5. “Χρησιμοποιούμε τα λόγια μας, όχι τα χέρια μας”.
Αυτή είναι μια έξυπνη προσέγγιση για να αποφύγουμε το κλισέ: «Δεν χτυπάμε το αδελφάκι μας». Η ικανότητα ενός μικρού παιδιού να καταλάβει τι σημαίνει να χτυπάει τους άλλους είναι πολύ περιορισμένη. Γι’ αυτό είναι σημαντικό να σταματήσουμε αμέσως την επιθετική του συμπεριφορά και να του εξηγήσουμε ήρεμα πως «το να χτυπάμε τον άλλον, όταν θυμώνουμε, δεν είναι λύση». Σε πολλές περιπτώσεις, το μικρό παιδί με αυτόν τον τρόπο εκφράζει την απογοήτευσή του ή αναζητά την προσοχή. Στην αρχή λοιπόν πρέπει να ζητήσουμε από το παιδί να ηρεμήσει όταν είναι θυμωμένο ή να μας πει το λόγο που είναι δυσαρεστημένο και μετά με τη συζήτηση να προχωρήσουμε στη λύση του προβλήματος. Είναι σημαντικό να βοηθήσουμε το παιδί να ξεκινήσει να αναγνωρίζει τα συναισθήματα που βιώνει σε μια δεδομένη στιγμή και μετά να βρίσκει τρόπους για να τα εκφράζει ώστε να τα λύνει.
6. «Δεν μπορώ να σε καταλάβω όταν κλαις έτσι. Πες μου σε παρακαλώ ήρεμα τι είναι αυτό που θέλεις».
Ένα μικρό παιδί μπορεί να κλαίει για να διαμαρτυρηθεί για κάτι που δεν του αρέσει ή για να ζητήσει κάτι που θέλει. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να αποφεύγουμε εκφράσεις του τύπου: “Σταμάτα να φωνάζεις” ή “Τα καλά παιδιά δεν κλαίνε”. Αντ ‘αυτού, πρέπει να ενθαρρύνουμε το παιδί να επικοινωνήσει μαζί μας και να εκφράσει με απλά λόγια αυτό που νιώθει. Είναι πολύ πιο αποτελεσματικό να πούμε στο παιδί : “Δεν μπορώ να σε καταλάβω όταν μιλάς κλαίγοντας ή φωνάζοντας.” Αυτό μπορεί να πείσει το παιδί να ηρεμήσει και να μιλήσει κανονικά. Το πιο ισχυρό και φυσικό κίνητρο θα είναι η ανταμοιβή του να ακουστεί και να πάρει μια απάντηση σ’ αυτό που του συμβαίνει ή ζητάει. Αυτή η προσέγγιση περικλείει μέσα της και ένα… δεύτερο μάθημα, ότι το παιδί έχει μια επιλογή όχι μόνο στον τόνο της φωνής, αλλά και σε μεγάλο μέρος της συμπεριφοράς του.
7. “Μπορεί η μαμά να έχει το τηλέφωνο; Εσύ πάρε αυτό το παιχνίδι καλύτερα.”
Το μικρό παιδί μπορεί να θέλει να κρατάει το iPhone μας κάθε φορά που κουδουνίζει για να το επεξεργαστεί, αλλά σίγουρα το τηλέφωνό μας δεν είναι παιχνίδι. Όταν λοιπόν το παιδί προσπαθεί να μας πάρει το τηλέφωνο, εμείς πρέπει να του το ανταλλάξουμε με ένα παιχνίδι που ξέρουμε πως θα του τραβήξει το ενδιαφέρον. “Είναι πιο εύκολο για τα παιδιά να αντικαταστήσουν μια συμπεριφορά από το να τη σταματήσουν”, λέει ο Kennedy-Moore. Αν δεν έχουμε εκείνη τη στιγμή ένα παιχνίδι μαζί μας, αρκεί να του δώσουμε ένα ασφαλές και μη βρώσιμο προϊόν για να του τραβήξει την προσοχή που δεν μπορεί να καταστραφεί ή να χαλάσει και δεν είναι επικίνδυνο.
Τέλος, το γέλιο μπορεί να είναι ένα θαυμάσιο πλεονέκτημα όταν θέλουμε να επιβάλλουμε πειθαρχία. Η απόσπαση της προσοχής του παιδιού από κάτι… απαγορευμένο που κάνει, και το χιούμορ, είναι εξαιρετικές στρατηγικές απέναντι σε παιδιά που είναι πιο πεισματάρικα ή νευρικά. Τα μικρά παιδιά τρελαίνονται να γελάνε και γι’ αυτό με τον ίδιο τρόπο μπορούμε πιο εύκολα να τα κατευθύνουμε εκεί που θέλουμε… Την επόμενη φορά λοιπόν που το μικρό παιδί επιμείνει να κάνει τις σκανταλιές του, πρέπει να βρούμε έναν παιχνιδιάρικο τρόπο ώστε να του αποσπάσουμε την προσοχή από αυτό που κάνει και να μας ακολουθήσει σε αυτό που θέλουμε εμείς…

 
Στον σημερινό τεχνολογικά αναπτυσσόμενο κόσμο, τα παιδιά βρίσκουν όλο και πιο δύσκολο το να επικεντρωθούν σε κάτι και να συγκεντρώσουν τις σκέψεις τους. Δεν συμφωνείτε; Εξάλλου η εποχή μας δεν λέγεται τυχαία εποχή της απόσπασης της προσοχής!
Ωστόσο, υπάρχουν πολλές ενδιαφέρουσες τεχνικές που μπορούν να σας βοηθήσουν να ενισχύσετε τη μνήμη του παιδιού σας. Από τα τρόφιμα που ενισχύουν τη μνήμη μέχρι παιχνίδια διασκέδασης και ασκήσεις, που μπορείτε να δοκιμάσετε στο σπίτι από σήμερα κιόλας!
Και το καλύτερο είναι πως όλες είναι… πολύ απλές!
Οι έρευνες δείχνουν επίσης ότι τέτοιες ασκήσεις του εγκεφάλου ενισχύουν όχι μόνο τη μνήμη αλλά και τις μαθησιακές ικανότητες του παιδιού!


1. Ακολουθήστε ένα πρόγραμμα και δημιουργήστε μια… ευεργετική ρουτίνα!
Εάν ο 3χρονος γιος σας ξέρει ότι κάθε βράδυ πριν πάει για ύπνο, παίρνει για να διαβάσει ένα βιβλίο, τότε αυτόματα κάθε φορά μετά το δείπνο, θα αρχίσει να ψάχνει για το βιβλίο. Καθώς μεγαλώνει, μπορείτε να βελτιώσετε τη γλώσσα της μνήμης ρωτώντας: “Τι συμβαίνει πριν κοιμηθείς;” “Θέλεις να διαβάσεις ένα άλλο βιβλίο σήμερα;” Μπορείτε επίσης να ζητήσετε από το παιδί σας να ρυθμίσει εκείνο το χρονοδιάγραμμά του και να σχεδιάσει την καθημερινή του ρουτίνα, πάντα βέβαια με τις δικές σας συμβουλές και την τελική δική σας έγκριση.
2. «Κάνουμε», «κάνω» και έπειτα… «κάνεις»
Τα μωρά και τα μικρά παιδιά αντιγράφουν τις ενέργειες των γονιών τους. Εάν θέλετε να μάθει το παιδί σας πώς να κάνει κάτι καινούργιο, όπως να στρώσει το τραπέζι ή να τακτοποιήσει τα παιχνίδια του, κάντε το πρώτα εσείς, στη συνέχεια, ζητήστε από το παιδί να σας βοηθήσει να το κάνετε μαζί και, τέλος, ζητήστε από το παιδί σας να το κάνει μόνο του. Η επανάληψη θα συμβάλει στην ενίσχυση της μνήμης και στη διατήρηση της νέας γνώσης που απέκτησε το παιδί. Το να κάνει το ίδιο κάτι, από το απλά να σας παρατηρεί να το κάνετε εσείς, βοηθά το παιδί σας να αποθηκεύει πληροφορίες καλύτερα. Επαναλάβετε την ίδια δράση σε διαφορετικές περιπτώσεις και σε διαφορετικές χρονικές στιγμές για καλύτερη ακόμα εμπέδωσή τους.
3. Συγκέντρωση με μουσική
Ένας από τους βασικούς δείκτες της γόνιμης και πνευματικής μας ικανότητας είναι η μνήμη μας κι ένας ξεκούραστος και αποδεδειγμένος τρόπος ενίσχυσης της μνήμης του παιδιού είναι η μουσική. Η μουσική έχει τη δύναμη να μας βοηθάει να συγκεντρωθούμε σε κάτι, και βοηθάει να δημιουργήσουμε και να διατηρήσουμε περισσότερες ολοκληρωμένες μνήμες. Υπάρχουν πολλοί τρόποι να χρησιμοποιήσετε τη μουσική για να βοηθήσετε το παιδί σας να μάθει κάτι νέο – η ήρεμη μουσική δωματίου θα το βοηθήσει να συγκεντρωθεί, τα μουσικά κομμάτια με στίχους με ομοιοκαταληξίες θα τα βοηθήσουν να διατηρήσουν και να ανακαλέσουν μνήμες, και ακόμα καλύτερα είναι το παιδί να μάθει να παίζει ένα όργανο που θα το βοηθήσει ακόμα περισσότερο στη συγκέντρωσή του αλλά και την αυτοπεποίθησή του.
4. Θετική ενίσχυση
Όπως όλοι γνωρίζουμε, οι άνθρωποι θέλουν να τους εκτιμούν όταν κάνουν κάτι καλό, και τα παιδιά δεν αποτελούν εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα. Τους αρέσει να τα εκτιμούν και η έμπρακτη εκτίμηση σε ό,τι καλό κάνουν, τα βοηθά να συγκρατήσουν αυτή την πράξη καλύτερα στη μνήμη τους.
Θετική ενίσχυση λοιπόν είναι η διαδικασία ενθάρρυνσης ή καθιέρωσης ενός τρόπου συμπεριφοράς, προσφέροντας ανταμοιβές σε είδος ή χρησιμοποιώντας ενθαρρυντικές λέξεις όταν το παιδί παρουσιάζει μια καλή συμπεριφορά, όπως το να στρώνει το κρεβάτι του ή να τακτοποιεί τα ρούχα του μέχρι να φροντίζει ένα κατοικίδιο.
Να θυμάστε πως μια μικρή επιβράβευση της καλής συμπεριφοράς του παιδιού θα το βοηθήσει να διατηρήσει αυτή την καλή μνήμη και κάποια στιγμή στο μέλλον να θυμηθεί και να την επαναλάβει.
5. Αποστηθίστε πληροφορίες με παιχνίδια χωρίς… οθόνη
Έρευνες έχουν δείξει ότι τα παιχνίδια μνήμης για τα παιδιά είναι εξίσου σημαντικά για την ανάπτυξη του εγκεφάλου τους όσο και τα σταυρόλεξα για τα άτομα της τρίτης ηλικίας.
Και αποτελούν ένα σίγουρο τρόπο, αν θέλετε να μείνει το παιδί σας μακριά από την οθόνη της τηλεόρασης ή του tablet!
Ο εγκέφαλος ενός παιδιού απορροφά συνεχώς νέες πληροφορίες και μερικές φορές αυτό μπορεί να προκαλέσει… υπερφόρτωση! Το να γνωρίζεις πώς να διατηρήσεις τη σωστή ποσότητα πληροφοριών είναι μια τέχνη και υπάρχουν πολλά κόλπα μνήμης και παιχνίδια που βοηθούν προς αυτή την κατεύθυνση.
Μερικά διασκεδαστικά, και πραγματικά ενδιαφέροντα παιχνίδια μνήμης που μας κρατάνε μακριά από την οθόνη και προτείνονται από τους κινησιοθεραπευτές είναι:
• Παιχνίδι μνήμης Pengoloo
• Puzzles
• Match Card (Θα μπορούσε να είναι με αριθμούς, ζώα ή σχήματα ανάλογα με την ηλικία)
• Γλωσσοδέτες
• Βρες το πες το
• Μάντεψε ποιος;
6. Χρησιμοποιήστε προσωπικά παραδείγματα
Θα πρέπει να κινήσετε πραγματικά το ενδιαφέρον του παιδιού ώστε να δώσει όλη του την προσοχή στην ιστορία που του λέτε ή στην πληροφορία που του δίνετε και θα πρέπει να το βρουν σημαντικό και ελκυστικό ώστε να το περάσουν από τα φίλτρα του εγκεφάλου και να το αποθηκεύσουν ως μνήμη.
Διηγηθείτε ιστορίες που αφορούν εσάς ή τη ζωή του παιδιού εμπλουτίζοντάς τες με τις πληροφορίες που θέλετε να του δώσετε. Οι ιστορίες είναι ένας αποδεδειγμένος τρόπος για να βοηθήσετε τη μνήμη του παιδιού σας να εξελιχθεί και το πρότυπο θα το βοηθήσει να ανακαλέσει τις πληροφορίες πολύ πιο εύκολα. Συνδέστε ένα μάθημα ή μία ομοιοκαταληξία με ένα γεγονός που έχει συμβεί στη ζωή του παιδιού σας και ρωτήστε το σχετικά με αυτό με διαφορετικούς τρόπους.
7. Βελτιώστε τη λειτουργία του εγκεφάλου με τα Super Foods
Το σωστό είδος τροφής σε κατάλληλη ποσότητα μπορεί να κάνει θαύματα στο σώμα μας. Μια ισορροπημένη διατροφή είναι ζωτικής σημασίας και μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της λειτουργίας του εγκεφάλου, της μνήμης και της εστίασης. Μερικές υπέρ – τροφές που μπορούν να συμβάλουν στην ενίσχυση της μνήμης του παιδιού σας είναι:
• Λιπαρά ψάρια (ειδικά ο σολομός)
• Αυγά
• Φιστικοβούτυρο (πλούσιο σε βιταμίνη Ε)
• Δημητριακά
• Πλιγούρι βρώμης (θεωρείται καύσιμο εγκεφάλου και ενέργειας)
• Φρούτα και Μούρα (πλούσια σε αντιοξειδωτικά)
• Γάλα και γιαούρτι
• Πολύχρωμα φρέσκα λαχανικά
8. Επανάληψη και πρακτική
Η επανάληψη είναι η μητέρα της μαθήσεως. Ένα συγκεκριμένο μέρος του εγκεφάλου μας αποθηκεύει πληροφορίες παλιές και νέες. Είναι απαραίτητη η επανάληψη και η επανεξέταση του υλικού που χρησιμοποιεί πολλαπλές αισθητηριακές δραστηριότητες, ώστε ένα διαφορετικό τμήμα του εγκεφάλου να λειτουργεί μαζί και να ανασύρονται οι σωστές πληροφορίες την κατάλληλη στιγμή.
Ο εγκέφαλος των παιδιών δημιουργεί μοναδικά και πολλαπλά μονοπάτια που οδηγούν στη μνήμη που έχει αποθηκευτεί. Αυτό κάνει την ανάκτηση της μνήμης εύκολη και αποτελεσματική.
Είναι σχεδόν σαν να ασκείτε μυ. Η συνεχής εξάσκηση ή η ανάκληση μίας συγκεκριμένης μνήμης θα μας βοηθήσει να την καταστήσουμε ισχυρότερη και θα καταστήσει την πράξη πολύ πιο εύκολη.
9. Δημιουργήστε ιστορίες από τις εμπειρίες του παιδιού
Επικεντρωθείτε σε γεγονότα που έκαναν ιδιαίτερη εντύπωση στο παιδί, όπως μια γιορτή στο σχολείο ή ένα ταξίδι στο πλανητάριο. Καθώς το παιδί μεγαλώνει, βοηθήστε το να συνθέτει ιστορίες από τέτοιες αναμνήσεις. Οι αναμνήσεις του παιδιού σας θα είναι πλουσιότερες και θα μάθει να δίνει προσοχή στη λεπτομέρεια. Σιγά σιγά θα μάθει πώς να τις διηγείται με σαφή και συνοπτικό τρόπο. Να θυμάστε πως οι συνεχείς συζητήσεις και οι ερωτήσεις σχετικά με γεγονότα του παρελθόντος είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να ενισχύσετε τη μνήμη του παιδιού σας.
10. Χρησιμοποιήστε την ενέργεια του παιδιού αποτελεσματικά
Μερικά παιδιά έχουν μεγαλύτερη ενέργεια το πρωί, ενώ άλλα αποδίδουν καλύτερα τις απογευματινές ώρες.
Η μελέτη ή η άσκηση δραστηριοτήτων κατά τη διάρκεια που το παιδί αποδίδει περισσότερο θα το βοηθήσει να εστιάσει και να αποστηθίσει καλύτερα τις νέες πληροφορίες που θα του δοθούν.
Ξεκινήστε λοιπόν τις πιο απαιτητικές δραστηριότητες ή τις πιο δύσκολες ασκήσεις κατά τη διάρκεια του υψηλού ενεργειακού του χρόνου. Καθώς τα επίπεδα ενέργειάς του μειώνονται, μπορείτε να περάσετε σε μια λιγότερο απαιτητική δραστηριότητα. Αυτό θα βοηθήσει σημαντικά στην αύξηση της δύναμης συγκέντρωσής του!

Το παιδί σας αγωνίζεται για να γράψει μερικές σειρές; Έχει διαγνωστεί με δυσγραφία; Αυτές οι ασκήσεις είναι διασκεδαστικές, αποτελεσματικές και εύκολες για πρακτική άσκηση στο σπίτι.
1. Η αίσθηση των γραμμάτων.
Οι ειδικοί συμβουλεύουν πως ένα παιδί που έχει δυσγραφία πρέπει να το βοηθήσουμε να αισθανθεί και όχι να δει πώς γράφεται κάποιο γράμμα.
Για παράδειγμα, χρησιμοποιήστε το δάκτυλό σας για να σχηματίσετε ένα γράμμα στην πλάτη του παιδιού σας. Ή ζητήστε του να κλείσει τα μάτια του ενώ εσείς γράφετε με το δάχτυλό σας ένα γράμμα στην παλάμη του. Στη συνέχεια, δείτε εάν μπορεί να αναπαράγει αυτό το γράμμα στην πλάτη σας ή σε ένα χαρτί.
Προχωρώντας την εξάσκηση μπορείτε να το κάνετε πιο δύσκολο, γράφοντας ένα κεφαλαίο γράμμα και ζητώντας του να το γράψει πεζό ή αντίστροφα.
2. Γράμματα μεγάλου μεγέθους.
Τα παιδιά με δυσγραφία έχουν συνήθως πρόβλημα να θυμούνται πώς να γράφουν σωστά τα γράμματα. Ένας τρόπος για να γίνει η διαδικασία πιο αξιομνημόνευτη είναι να γράφουν τα παιδιά κάνοντας μεγάλες κινήσεις και να χρησιμοποιούν πολυσωματικά υλικά.
Για παράδειγμα, στο σπίτι τα μικρά παιδιά μπορούν να ψεκάσουν στα πλακάκια του μπάνιου μεγάλα γράμματα με αφρό ξυρίσματος. Ή μπορούν πάνω σ’ ένα μαλακό μείγμα, όπως η ζύμη, να σχηματίσουν γράμματα. Μπορούν επίσης να εξασκηθούν να γράφουν γράμματα σε μια πλαστική μπανιέρα με υγρή άμμο. Η προσθήκη χρώματος στην άμμο είναι ένας άλλος τρόπος για να αυξήσετε την αισθητηριακή αγωγή.
3. Παίξτε με πηλό.

Ο πηλός είναι ένα εξαιρετικά ευέλικτο μέσο. Είναι πυκνό, εύπλαστο και τα λάθη μπορούν να εξαφανιστούν στο λεπτό!
Πλάστε τον πηλό σε γραμμές και αρχίστε να σχεδιάζετε γράμματα μαζί με το παιδί. Αυτή η κίνηση δυναμώνει τους μυς των χεριών του και ενισχύει τις λεπτές κινητικές του δεξιότητες. Παράλληλα με αυτόν τον τρόπο ενισχύονται και τα σχήματα των γραμμάτων στο μυαλό του.
Μια άλλη επιλογή: Στρώστε λίγη ποσότητα πηλού πάνω σε ένα μπισκότο. Στη συνέχεια, ζητήστε από το παιδί σας να χαράξει γράμματα στην επιφάνειά του με ένα μολύβι. Ο πηλός παρέχει αισθητηριακή ανατροφοδότηση, η οποία δίνει περισσότερες πληροφορίες στον εγκέφαλο για το πώς σχηματίζονται τα γράμματα.
4. Η σωστή λαβή
Το να κρατήσουν σωστά το μολύβι είναι μια πρόκληση για πολλά παιδιά με δυσκολίες γραφής. Το παιδί σας μπορεί να ενισχύσει τα δάχτυλά του και να βελτιώσει τη "λαβή του μολυβιού" χρησιμοποιώντας «τσιμπίδες» που βρίσκονται παντού μέσα στο σπίτι όπως τσιμπιδάκι φρυδιών, τσιμπιδάκι μαλλιών, λαβίδα για τον πάγο κτλ.
Δοκιμάστε αυτό το παιχνίδι: Ρίξτε πάνω στο τραπέζι δημητριακά, κομμένα χαρτάκια ή μικρές γόμες μολυβιών. Στη συνέχεια, δείτε πόσα από αυτά μπορείτε να τσιμπήσετε μέσα σ’ ένα λεπτό εσείς και το παιδί σας.
Μια άλλη επιλογή: Παίξτε επιτραπέζια παιχνίδια και μετακινήστε τα πιόνια σας πιάνοντάς τα με τσιμπιδάκι!
5. Η σωστή θέση σώματος.
Για να γράψει ένα παιδί σωστά, πρέπει να συνεργαστούν και οι δύο πλευρές του σώματός του: Το ένα χέρι κρατάει το χαρτί σταθερό. Το άλλο χέρι γράφει με το μολύβι. Κάθε δραστηριότητα που ενθαρρύνει τη συντονισμένη κίνηση και στις δύο πλευρές του σώματος παρέχει καλή ενίσχυση, όπως οι χειροτεχνίες που απαιτούν τη χρήση ψαλιδιού: Το ένα χέρι κρατά, το άλλο χέρι κόβει.
6. Ενίσχυση της δύναμη και της σταθερότητας.
Η γραφή μπορεί να μη μας δίνει την εντύπωση πως έχει σωματικές απαιτήσεις ωστόσο η σωστή τοποθέτηση του σώματος και ο έλεγχος του μολυβιού και του χαρτιού απαιτούν μυϊκή δύναμη και σταθερότητα στους ώμους και στον κορμό.
Δραστηριότητες που «εξασκούν» αυτά τα σημεία του σώματος μπορούν να βοηθήσουν δραστικά το παιδί, όπως τα σουτ σε καλάθι, η αναρρίχηση, τα push ups, το μονόζυγο. Ακόμα και η ανάγνωση μπρούμυτα στο πάτωμα, δυναμώνει τον κορμό. Εντάξτε λοιπόν στο πρόγραμμα του παιδιού τέτοιου είδους δραστηριότητες που μπορεί να γίνουν σ’ ένα τοπικό γυμναστήριο, στην παιδική χαρά ή ακόμα και στο δωμάτιο ή στην αυλή του σπιτιού σας.
7. Οργάνωση της αφήγησης
Τα παιδιά με δυσγραφία συχνά δυσκολεύονται να οργανώσουν τις σκέψεις τους. Μπορείτε λοιπόν να βοηθήσετε το παιδί σας να εξασκηθεί με τη δομή της αφήγησης. Για παράδειγμα, την ώρα που βάζετε το παιδί στο κρεβάτι ζητήστε του να σας μιλήσει για το πώς πέρασε τη μέρα του. Βοηθήστε το να ξεκινήσει με μια εισαγωγή όπως: «Σήμερα ήταν Πέμπτη και ήταν μια κουραστική μέρα για μένα και τους φίλους μου». Ζητήστε του να περιγράψει τι έκανε το πρωί, το απόγευμα και το βράδυ. Έτσι θα βάλει τα πράγματα στη σειρά για να σας διηγηθεί πώς πέρασε τη μέρα του.
Το ίδιο μπορείτε να κάνετε για κάθε εμπειρία που θέλει το παιδί να μοιραστεί μαζί σας.
8. Ενίσχυση της αυτοπεποίθησης
Τα παιδιά με δυσγραφία συχνά μπορεί να διαθέτουν πολύ καλές σκέψεις και ιδέες. Όταν όμως πάνε να τις αποτυπώσουν στο χαρτί, επειδή δεν τα καταφέρνουν, απογοητεύονται και γι’ αυτό αποθαρρύνονται να συνεχίσουν.
Εσείς θα πρέπει να ενθαρρύνετε το παιδί να καταγράφει τις ιδέες του ή τις ιστορίες που θέλει να διηγηθεί με άλλο τρόπο π.χ. να τις ηχογραφεί σ’ ένα smartphone ή άλλη συσκευή.
Στη συνέχεια μπορεί να ακούει την ιστορία του και να τη γράφει κομμάτι-κομμάτι χωρίς να αγχώνεται. Με αυτόν τον τρόπο θα ενισχυθεί η αυτοπεποίθηση και εμπιστοσύνη στον εαυτό του.

Πολλές φορές αναρωτιόμαστε, η πιπίλα επηρεάζει άραγε την ομιλία του παιδιού ή όχι; Η αλήθεια όμως είναι πως δεν υπάρχει σαφής απάντηση σε αυτή την ερώτηση. Από τις πολλές μελέτες που έχουν εξετάσει την παρατεταμένη χρήση της πιπίλας και την επίδρασή της στην ομιλία και στον λόγο, ορισμένες δείχνουν ένα συσχετισμό και άλλες όχι. Κάποιες μελέτες αναφέρονται και σε έμμεσους κινδύνους που κρύβει η παρατεταμένη χρήση της πιπίλας όπως:
Μολύνσεις στα αυτιά: Η παρατεταμένη και συχνή χρήση πιπίλας συχνά εγκυμονεί κινδύνους για ανάπτυξη ωτίτιδας. Οι επαναλαμβανόμενες λοιμώξεις του μέσου ωτός μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο απώλειας της ακοής και ακόμη και να προκαλέσουν προσωρινή απώλεια ακοής. Εννοείται λοιπόν πως τα παιδιά με απώλεια ακοής έχουν μεγαλύτερη δυσκολία στην ανάπτυξη της ομιλίας.
Ορθοδοντικά προβλήματα: Η παρατεταμένη χρήση της πιπίλας μπορεί να προκαλέσει ορθοδοντικά προβλήματα όπως αυξημένη πρόταξη της άνω γνάθου ή και πρόσθια χασμοδοντία (κενό κατά το κλείσιμο του στόματος ανάμεσα στα άνω και κάτω μπροστινά δόντια). Αυτά τα ορθοδοντικά προβλήματα τις περισσότερες φορές διορθώνονται αυτόματα εάν η πιπίλα διακοπεί εγκαίρως. Στην αντίθετη περίπτωση διορθώνονται με ορθοδοντική θεραπεία. Σε κάθε περίπτωση όμως τα ορθοδοντικά προβλήματα κάποιες έρευνες υποστηρίζουν ότι μπορούν να αποτελέσουν και εμπόδιο στη σωστή ανάπτυξη της ομιλίας του παιδιού.
Ποια είναι η ιατρική γνώμη;
Αν και οι ειδικοί πάνω σε αυτό το θέμα (παιδοδοντίατροι, ψυχολόγοι, λογοθεραπευτές, παιδίατροι) αναλύουν ο καθένας από την πλευρά του τα υπέρ και τα κατά της χρήσης της πιπίλας, ωστόσο οι περισσότεροι προτείνουν τη διακοπή της πιπίλας μόλις το παιδί κλείσει τον πρώτο του χρόνο. Κι αυτό γιατί σε αυτή την ηλικία, εμφανίζονται σημαντικές και γρήγορες εξελίξεις στην ομιλία του παιδιού. Ως εκ τούτου, έχοντας απασχολημένο το στόμα και την γλώσσα του μωρού με την πιπίλα, μειώνονται δραματικά οι ευκαιρίες να φλυαρήσει, να μιμηθεί ήχους, συλλαβές ή και λεξούλες, πράγμα σημαντικό για την εξέλιξη του λόγου.
Συμβουλές για νέους γονείς
Ως γονέας, είναι σημαντικό να εξετάσετε τις συγκεκριμένες ανάγκες του παιδιού σας πριν αποφασίσετε εάν, πότε ή πόσο καιρό θα επιτρέψετε τη χρήση πιπίλας. Καταρχήν θα πρέπει να έχετε υπόψη σας πως υπάρχουν και κάποια οφέλη από τη χρήση της πιπίλας, όπως:
• η προστασία από το σύνδρομο αιφνίδιου θανάτου των βρεφών (SIDS) επειδή τα μωρά που κοιμούνται με πιπίλα δεν έχουν τόσο βαθύ ύπνο και ξυπνάνε πιο εύκολα.
• η πρόληψη και η διαχείριση του πόνου για βρέφη. Η χρήση πιπίλας σε στρεσογόνους καταστάσεις είναι η σωτηρία του μωρού αλλά και των γονιών αφού λειτουργεί αγχολυτικά σε περιπτώσεις όπως ο εμβολιασμός, ο ύπνος ή κάτι που εκνεύρισε το μωρό.
• αποφυγή της πιθανότητας το παιδί να βάλει στο στόμα το δάχτυλό του. Είναι γνωστό πως πολλά παιδιά που ξεκινάνε αυτή τη συνήθεια έρχονται αντιμέτωπα με πολλά προβλήματα (δυσμορφία στο δάχτυλο, ορθοδοντικά προβλήματα). Την πιπίλα όμως μπορούμε να την κόψουμε, το δάχτυλο… όχι!
Επειδή λοιπόν καμία έρευνα δεν έχει δείξει ακόμα ότι η περιορισμένη χρήση πιπίλας επηρεάζει αρνητικά την ανάπτυξη του λόγου, εσείς αποφασίζετε. Στην περίπτωση όμως που αποφασίσετε να επιτρέψετε στο παιδί σας να έχει πιπίλα, καλό θα ήταν να ακολουθήσετε τα εξής:

• Μη δώσετε στο μωρό σας πιπίλα πριν συμπληρώσει 30 – 40 μέρες ζωής, Περιμένετε πρώτα να εδραιωθεί ο θηλασμός και έπειτα –αν το έχετε αποφασίσει- δώστε του την πιπίλα ώστε να μην μπερδέψει την πιπίλα με τη θηλή σας.
• Προσπαθήστε να περιορίσετε τη χρήση της πιπίλας του μωρού σας μόνο στον ύπνο.
• Ανάλογα με τις συγκεκριμένες ανάγκες του μωρού σας, προσπαθήστε να του κόψετε την πιπίλα όταν συμπληρώσει τους 6 μήνες και οπωσδήποτε πριν από τους 18 μήνες (γιατί τότε η ομιλία και η γλωσσική ανάπτυξη εμφανίζονται ταχέως).
• Αντί να δίνετε στο παιδί σας πιπίλα όταν γκρινιάζει, απασχολήστε το με κάτι άλλο, αποσπάστε την προσοχή του με ένα παιχνίδι, κάντε ένα περίπατο ή κάτι που ξέρετε ότι το ευχαριστεί. (Ακούμε την αγαπημένη μας μουσική ή τραγουδάμε μαζί το αγαπημένο μας τραγούδι , κάνουμε μασάζ ή ένα ζεστό χαλαρωτικό μπανάκι). Έτσι μαθαίνει το παιδί ότι υπάρχουν και άλλοι τρόποι χαλάρωσης.
• Περιορίστε τη χρήση της πιπίλας εάν το παιδί έχει ιστορικό υποτροπιάζουσας ωτίτιδας (λοιμώξεις του μέσου ωτός).
• Σε περίπτωση που θα χρησιμοποιήσετε πιπίλα τότε επιλέξτε μια ορθοδοντική, κατάλληλου μεγέθους δηλαδή ανάλογη με την ηλικία του μωρού
σας). Αποφύγετε τις πιπίλες που αποτελούνται από δύο ή τρία κομμάτια, έτσι ώστε να μειώνονται οι πιθανότητες πνιγμού.
• Βγάζετε την πιπίλα από το στόμα του παιδιού όταν προσπαθεί να μιλήσει και μην αφήνετε να τη βάζει στο πλάι εμποδίζοντας έτσι την ομιλία του.
• Αν έχετε παιδιά σε κοντινή ηλικία που χρησιμοποιούν και τα δύο πιπίλα, μην επιτρέπετε να τις μοιράζονται.
• Πλένετε καλά τις πιπίλες για να τις διατηρείτε καθαρές μεταξύ των χρήσεων και με την παραμικρή φθορά αντικαταστήστε την παλιά με μια καινούρια.
• Μην γλυκαίνετε την πιπίλα (βάζοντας την π.χ. μέσα σε μέλι) για να ηρεμεί περισσότερο το μωρό σας, γιατί αυτό μπορεί να βλάψει τα δοντάκια του.
_________________________________________________________________________________________________________
Πώς θα κόψουμε την πιπίλα;
Είπαμε και παραπάνω πως η παρατεταμένη χρήση της πιπίλας εγκυμονεί κινδύνους οπότε πρέπει να περιορίζουμε τη χρήση της μέχρι τον πρώτο χρόνο της ζωής του. Το κόψιμο της πιπίλας όμως δεν είναι και τόσο εύκολη υπόθεση αφού για τα περισσότερα παιδιά η πιπίλα συμβολίζει την ασφάλεια και είναι… το αγχολυτικό τους! Γι’ αυτό λοιπόν θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί πώς και πότε θα το επιχειρήσουμε και θα πρέπει να έχουμε προετοιμάσει το παιδί γι’ αυτό το καθοριστικό βήμα!
• Πρώτα από όλα θα πρέπει εμείς οι ίδιοι να είμαστε αποφασισμένοι και να μείνουμε σταθεροί σ’ αυτή μας την απόφαση.
• Επιλέξτε μια περίοδο που το παιδί -και γενικότερα το σπίτι- βρίσκεται σε ησυχία και κινείται σε ρυθμούς ρουτίνας. Για παράδειγμα μην επιλέξετε να του κόψετε την πιπίλα όταν του έχετε αλλάξει δωμάτιο ή έχει γκρίνια γιατί βγάζει δοντάκια!
• Προσπαθήστε να αντικαταστήσετε την πιπίλα την ώρα του ύπνου με κάτι άλλο π.χ. με το αγαπημένο του αρκουδάκι, κάντε του περισσότερες αγκαλίτσες, διαβάστε του παραμύθια ή σιγοτραγουδήστε του ένα νανούρισμα. Σε κάθε περίπτωση κάντε το παιδί να χαλαρώσει και να νιώσει ασφαλές.
• Κατά τη διάρκεια της ημέρας τονώστε του την αυτοπεποίθηση για το πόσο καλά τα καταφέρνει και πόσο πολύ μεγάλωσε. Π.χ. «μεγάλωσες και τώρα βλέπω πως μπορείς να ντυθείς μόνος σου!» «κοίτα πόσο ψήλωσες και φτάνεις το συρτάρι!» ώστε να το προετοιμάσετε πως είναι μεγάλο και δεν χρειάζεται πια πιπίλα.
• Από την ώρα που θα αποφασίσετε να κόψετε την πιπίλα, θα πρέπει να έχετε φτιάξει ένα πρόγραμμα που θα κρατάει το παιδί σε εγρήγορση, με πολλές βόλτες και παιχνίδι ώστε το βράδυ το παιδί να είναι κουρασμένο και να το παίρνει ο ύπνος ευκολότερα.
• Το πιο σημαντικό το αφήσαμε για το τέλος: Μην αφήσετε το χρόνο να κυλάει μέχρι να το πάρετε απόφαση. Θα πρέπει να ξέρετε πως όσο πιο νωρίς τόσο πιο εύκολα!
Καλή σας επιτυχία!
Οι κοινωνικές δεξιότητες είναι απαραίτητες για να μπορεί το παιδί -και αργότερα ο ενήλικας- να δημιουργεί σωστές σχέσεις με το περιβάλλον του, τόσο το οικογενειακό όσο το κοινωνικό και αργότερα το επαγγελματικό. Το ευχάριστο είναι πως υπάρχουν πολλοί τρόποι με τους οποίους μπορεί ένας γονιός να βοηθήσει το παιδί του να βελτιώσει και να αναπτύξει τις κοινωνικές του δεξιότητες ώστε να αποκτήσει αυτοπεποίθηση και να ανταποκριθεί με επιτυχία στις προκλήσεις της καθημερινότητας.

Μερικοί τρόποι ανάπτυξης των κοινωνικών δεξιοτήτων είναι οι εξής:
• Διδάξτε στο παιδί από νωρίς τους βασικούς «καλούς τρόπους ευγενείας». Εξηγήστε του ότι είναι πολύ σημαντικό να λέει «παρακαλώ» όταν ζητάει κάτι, «ευχαριστώ» όταν του δίνετε κάτι, «με συγχωρείτε» όταν διακόπτει κτλ. Μην ξεχνάτε πως σε κάθε περίπτωση η δική σας συμπεριφορά γίνεται το καλύτερο πρότυπο για μίμηση!
• Εξηγήστε στο παιδί ότι τα προβλήματα λύνονται με τον ήρεμο διάλογο και όχι με φωνές και γκρίνια. Για παράδειγμα, εξηγήστε του ότι δεν χρειάζεται να κλαίει για να αποκτήσει ένα παιχνίδι, μπορεί να σας το ζητήσει και να του εξηγήσετε πότε θα μπορείτε να του το αγοράσετε. Εφαρμόστε μια τέτοια τακτική ώστε το παιδί να συνειδητοποιήσει πως κάθε φορά που ζητάει με σωστό τρόπο αυτό που θέλει, πετυχαίνει περισσότερα… ενώ όταν κλαίει δεν πετυχαίνει τίποτα!

Μάθετε το παιδί να μοιράζεταιαπό μικρή ηλικία. Εξηγήστε του πώς αν αφήν

ει τα άλλα παιδιά να παίζουν με τα παιχνίδια του κι εκείνο θα μπορεί να παίζει με τα δικά τους… Το να μοιράζεσαι είναι χαρά!

• Βοηθήστε το παιδί να κατανοήσει την ενσυναίσθηση που αποτελεί και βασικό στοιχείο των κοινωνικών δεξιοτήτων. Να θυμάστε πως ένα παιδί δεν είναι εύκολο να μπαίνει στη θέση του άλλου, γι’ αυτό πρέπει να το διδαχθεί. Φροντίστε λοιπόν όταν βρίσκετε την ευκαιρία να βάζετε το παιδί σας στη θέση ενός άλλου παιδιού και να το ρωτάτε πώς εκείνο θα αισθανόταν αν ήταν στη θέση του. Επίσης όταν παρακολουθείτε τηλεόραση ή κάποια ταινία, ρωτήστε το παιδί να σας πει πώς πιστεύει πως νιώθει ο πρωταγωνιστής και γιατί. Στη συνέχεια ενθαρρύνετέ το να φανταστεί τον εαυτό του στη θέση του, και να σας πει τι θα έκανε εκείνο και πώς θα αισθανόταν;
•Παίξτε παιχνίδιαμαζί με το παιδί που το μαθαίνουν να υπακούει στους κανόνες, να περιμένει τη σειρά του, να συνεργάζεται, να χάνει, να κερδίζει… Μέσα από το παιχνίδι το παιδί μαθαίνει να διαχειρίζεται και να ελέγχει τη συμπεριφορά του γενικότερα.
• Δείξτε στο παιδί πως το εμπιστεύεστε (ανάλογα πάντα με την ηλικία του) και αναθέστε του εργασίες που θα το κάνουν να νιώσει περήφανο όταν τις ολοκληρώσει. Αναθέστε του να στρώσει το τραπέζι και υπογραμμίστε πόσο
όμορφα το έκανε, στείλτε το να αγοράσει κάτι από το supermarket και ευχαριστείστε το που σας βοήθησε. Το παιδί με αυτό τον τρόπο μαθαίνει να είναι υπεύθυνο και νιώθει χρήσιμο.
• Βοηθήστε το παιδί να αρχίσει να «διαβάζει» τη γλώσσα του σώματος. Εξηγήστε του πως οι άνθρωποι δεν μιλάνε μόνο με λόγια αλλά και με το ύφος ή τις χειρονομίες τους. Κόψτε διάφορες φωτογραφίες με γκριμάτσες και ζητήστε από το παιδί να σας πει ποιος είναι χαρούμενος, ποιος είναι λυπημένος και ποιος έχει νευριάσει. Τι παρατηρεί;
• Βοηθήστε το παιδί να καταλάβει πώς γίνεται ο σωστός διάλογος. Οι βασικές δεξιότητες συνομιλίας είναι ζωτικής σημασίας για την κοινωνική ανάπτυξή του. Τα μικρά παιδιά συχνά δεν γνωρίζουν πώς πρέπει να συνομιλούν και γι’ αυτό μπορεί να διακόπτουν συχνά εκείνον που τους μιλάει ή να τον αγνοούν. Είναι απαραίτητο λοιπόν να συζητήσετε μαζί του κάποιους βασικούς κανόνες συνομιλίας (π.χ. δεν διακόπτουμε, δεν φωνάζουμε κτλ.) και να τους εφαρμόζετε στις μεταξύ σας συζητήσεις, δίνοντας πάντα το παράδειγμα.
• Διδάξτε στο παιδί σας πώς να ζητάει ή να λέει αυτό που θέλει με άμεσο, ειλικρινή και ευγενικό τρόπο. Είναι σημαντικό να του δώσετε να καταλάβει πως οι άνθρωποι που επικοινωνούν με δυναμικό τρόπο δεν χρησιμοποιούν απειλές, προσβολές ή δικαιολογίες για να πάρουν αυτό που θέλουν.
• Σεβαστείτε τις επιθυμίες και τις ανάγκες του παιδιού σας για να μάθει να σέβεται κι εκείνο τις ανάγκες των άλλων και αφήστε του το δικαίωμα να κάνει τις επιλογές του π.χ. στα ρούχα του. Είναι πολύ σημαντικό για να αποκτήσει αυτοπεποίθηση.
Οι παραπάνω είναι μόνο μερικοί από τους δεκάδες τρόπους που μπορούμε να εφαρμόσουμε. Όποιους από αυτούς κι αν επιλέξουμε αυτό που χρειάζεται πάντα να ξέρουμε είναι πως η ανάπτυξη των κοινωνικών δεξιοτήτων βοηθάει τα παιδιά να οικοδομούν υγιείς σχέσεις και κατ’ επέκταση να είναι ευτυχισμένα και επιτυχημένα σε όλη τους τη ζωή.
Η νοητική υστέρηση, χαρακτηρίζεται από νοημοσύνη ή νοητική ικανότητα κάτω του μέσου όρου καθώς και από έλλειψη δεξιοτήτων που είναι απαραίτητες στην καθημερινότητα. Ωστόσο τα παιδιά με νοητική υστέρηση μπορούν και μαθαίνουν νέες δεξιότητες, αλλά τις μαθαίνουν πιο αργά από τα άλλα παιδιά της ίδιας ηλικίας.

Τι είναι η νοητική υστέρηση;
Ένα παιδί με νοητική καθυστέρηση έχει περιορισμούς στην πνευματική λειτουργία και στις προσαρμοστικές συμπεριφορές.
Η πνευματική λειτουργία, γνωστή ως IQ, αναφέρεται στην ικανότητα ενός ατόμου να μαθαίνει, να αιτιολογεί, να λαμβάνει αποφάσεις και να λύνει προβλήματα.
Οι προσαρμοστικές συμπεριφορές είναι δεξιότητες, απαραίτητες για την καθημερινή ζωή, όπως η αποτελεσματική ικανότητα επικοινωνίας, η αλληλεπίδραση με τους άλλους και η φροντίδα του εαυτού μας.
Ο μέσος όρος IQ είναι 100, με την πλειοψηφία των ανθρώπων να βαθμολογούνται μεταξύ 85 και 115. Ένα άτομο θεωρείται ότι έχει διανοητική υστέρηση εάν έχει ένα IQ μικρότερο από 70 έως 75.
Για να μετρήσει την προσαρμοστική συμπεριφορά ενός παιδιού, ένας ειδικός θα παρατηρήσει τις δεξιότητες του παιδιού και θα το συγκρίνει με άλλα παιδιά της ίδιας ηλικίας. Θα εξετάσει το πόσο καλά μπορεί το παιδί να φάει μόνο του ή να ντυθεί. Πόσο καλά μπορεί να επικοινωνήσει και να καταλάβει τους άλλους και πώς το παιδί αλληλεπιδρά με την οικογένεια, τους φίλους και τα άλλα παιδιά της ηλικίας του.
Η νοητική υστέρηση πιστεύεται ότι επηρεάζει περίπου το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού. Το 85% έχει ήπια διανοητική υστέρηση. Αυτό σημαίνει ότι μαθαίνει πληροφορίες ή αποκτά δεξιότητες λίγο πιο αργά από τον μέσο όρο. Με τη σωστή υποστήριξη όμως, οι περισσότεροι θα μπορέσουν να ζήσουν ανεξάρτητοι ως ενήλικες.
Ποια είναι οι ενδείξεις της νοητικής υστέρησης σ’ ένα παιδί;
Υπάρχουν πολλές και διαφορετικές ενδείξεις νοητικής καθυστέρησης που εμφανίζονται στα παιδιά. Τα πρώτα σημάδια μπορεί να εμφανιστούν κατά τη διάρκεια της νηπιακής ηλικίας ή μπορεί να μην είναι αισθητά έως ότου το παιδί φθάσει στη σχολική ηλικία. Συχνά εξαρτάται από τη βαθμό της υστέρησης. Μερικές από τις πιο κοινές ενδείξεις διανοητικής υστέρησης σ’ ένα παιδί είναι:
* Περπατά αργά ή σέρνεται.
* Μιλάει αργά ή παρουσιάζει προβλήματα στην ομιλία.
* Δεν έχει αυτοέλεγχο και δεν αυτοεξυπηρετείται (δεν μπορεί να ντυθεί μόνο του ή να φάει μόνο του).
* Παρουσιάζει δυσκολία στη μνήμη.
* Αδυνατεί να συνδέσει τις ενέργεις με τις συνέπειες που επιφέρουν.
* Έχει προβλήματα συμπεριφοράς, όπως αναίτιες εκρήξεις θυμού.
* Δεν παρουσιάζει λογικό ειρμό.
Σε παιδιά με σοβαρή ή βαθιά νοητική υστέρηση, μπορεί να υπάρχουν και άλλα προβλήματα υγείας, όπως επιληπτικές κρίσεις, διαταραχές της διάθεσης (άγχος, αυτισμό κλπ.), προβλήματα κινητικής ικανότητας, προβλήματα όρασης ή προβλήματα ακοής.
Τι προκαλεί τη νοητική υστέρηση;
Οι πιο κοινές αιτίες είναι:
* Γενετικές συνθήκες. Αυτές περιλαμβάνουν το σύνδρομο Down και το σύνδρομο του εύθραυστου Χ, χρωμοσωμικές διαταραχές, διαταραχές που σχετίζονται με ένα μόνο γονίδιο, σύνδρομα, μητρικές ασθένειες ή ηλικίες γονέων.
* Προβλήματα κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η χρήση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης οινοπνεύματος ή ναρκωτικών, ο υποσιτισμός, ορισμένες μολύνσεις ή η προεκλαμψία μπορούν να επηρεάσουν την ανάπτυξη του εγκεφάλου του εμβρύου.
* Προβλήματα κατά τον τοκετό. Διανοητική καθυστέρηση μπορεί να προκύψει εάν ένα μωρό στερηθεί οξυγόνο κατά τη διάρκεια του τοκετού ή γεννηθεί εξαιρετικά πρόωρο ή παρουσιάσει νεογνικές διαταραχές.
* Ασθένεια ή τραυματισμός. Οι λοιμώξεις όπως η μηνιγγίτιδα ή η ιλαρά μπορεί να οδηγήσει σε διανοητική καθυστέρηση. Οι σοβαρές βλάβες στο κεφάλι, ο ακραίος υποσιτισμός, οι λοιμώξεις στον εγκέφαλο, η έκθεση σε τοξικές ουσίες όπως ο μόλυβδος και η σοβαρή παραμέληση ή κακοποίηση μπορεί επίσης να την προκαλέσουν.
* Κανένα από τα παραπάνω . Στα δύο τρίτα των παιδιών που έχουν νοητική υστέρηση, η αιτία είναι άγνωστη.
Τι παρουσιάζει ένα παιδί με νοητική υστέρηση
Ένα παιδί με νοητική υστέρηση – ανάλογα το βαθμό της- πιθανότατα θα παρουσιάσει κάποια από τα παρακάτω θέματα συμπεριφοράς:
* Επιθετικότητα
* Εξάρτηση
* Απόσυρση από κοινωνικές δραστηριότητες
* Κατάθλιψη κατά τη διάρκεια της εφηβείας
* Ταχυπαλμία
* Παθητικότητα
* Τάση προς αυτοτραυματισμό
* Έντονο πείσμα
* Χαμηλή αυτοεκτίμηση
* Χαμηλή ανοχή για απογοήτευση
* Ψυχωσικές διαταραχές
* Διάσπαση προσοχής
1) Ήπια νοητική υστέρηση (δείκτης νοημοσύνης από 50 ως 69)
Ένα παιδί με ήπια νοητική υστέρηση παρουσιάζει προβλήματα σε εννοιολογικούς τομείς, όπως η αφηρημένη σκέψη, η γνωστική ευελιξία, η βραχυπρόθεσμη μνήμη και η λειτουργική χρήση των δεξιοτήτων όπως η ανάγνωση ή ο χειρισμός χρημάτων. Όσον αφορά τον κοινωνικό τομέα και σε σύγκριση με τους συνομηλίκους του, η ανωριμότητα εμφανίζεται στις κοινωνικές αλληλεπιδράσεις και αυξάνει τον κίνδυνο χειραγώγησης. Τέλος, χρειάζεται υποστήριξη για να ολοκληρώσει πολύπλοκα καθήκοντα της καθημερινότητας.
Μερικά συμπτώματα ήπιας νοητικής υστέρησης είναι:
* Χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να μάθουν να μιλάνε και να επικοινωνούν σωστά.
* Παρουσιάζουν προβλήματα με την ανάγνωση και τη γραφή
* Παρουσιάζουν κοινωνική ανωριμότητα.
* Αδυνατούν να αντιμετωπίσουν ευθύνες.
* Έχουν δείκτη νοημοσύνης (ΙQ) από 50 ως 69.
2) Μέτρια νοητική υστέρηση (δείκτης νοημοσύνης από 35 ως 49)
Το παιδί με μέτρια νοητική υστέρηση χρειάζεται συνεχή βοήθεια για την ολοκλήρωση καθημερινών βασικών δραστηριοτήτων. Όσον αφορά τον κοινωνικό τομέα, η προφορική γλώσσα (που είναι το βασικό εργαλείο για να επικοινωνούμε κοινωνικά) είναι πολύ πιο απλή από αυτήν των συνομιλήκων του. Μπορεί να μην ερμηνεύει επαρκώς ορισμένες κοινωνικές παραμέτρους και να χρειάζεται επικοινωνιακή στήριξη για τη δημιουργία επιτυχημένων
διαπροσωπικών σχέσεων. Τέλος, με μεγαλύτερη διδακτική περίοδο και πρόσθετη υποστήριξη μπορεί να αναπτύξει διάφορες δεξιότητες και ικανότητες.
Μερικά συμπτώματα μέτριας νοητικής καθυστέρησης, είναι:
* Αργούν στην κατανόηση και τη χρήση της γλώσσας.
* Έχουν κάποιες δυσκολίες στην επικοινωνία.
* Μπορούν να μάθουν βασικές δεξιότητες ανάγνωσης, γραφής και καταμέτρησης.
* Χρειάζονται συνεχή εποπτεία.
* Μπορούν να λάβουν μέρος σε διάφορους τύπους κοινωνικών δραστηριοτήτων.
* Έχουν δείκτη νοημοσύνης ( IQ) από 35 έως 49.
3) Σοβαρή νοητική υστέρηση (δείκτης νοημοσύνης από 20 ως 34)
Όταν η νοητική καθυστέρηση είναι σοβαρή, οι εννοιολογικές και γνωστικές δεξιότητες είναι πολύ πιο περιορισμένες. Το παιδί έχει ελάχιστη κατανόηση των γλωσσικών και αριθμητικών εννοιών όπως ο χρόνος ή τα χρήματα. Οι γονείς θα πρέπει να παρέχουν εκτεταμένη υποστήριξη για την εκτέλεση καθημερινών δραστηριοτήτων. Δεδομένου ότι η προφορική γλώσσα είναι πολύ περιορισμένη τόσο στο λεξιλόγιο όσο και στη γραμματική, ο λόγος σχηματίζεται μόνο με απλές λέξεις ή φράσεις που θα μπορούσαν να βελτιωθούν με εναλλακτικά μέσα, όπως η μη λεκτική γλώσσα. Το παιδί χρειάζεται συνεχή υποστήριξη και επίβλεψη για όλες τις καθημερινές δραστηριότητες (φαγητό, προσωπική υγιεινή, επιλογή ρούχων κλπ.).
Τα συμπτώματα της σοβαρής νοητικής υστέρησης περιλαμβάνουν:
* Αισθητή κινητική δυσλειτουργία
* Σοβαρή βλάβη ή ανώμαλη ανάπτυξη του κεντρικού νευρικού συστήματος
* Δείκτη νοημοσύνης (IQ) από 20 έως 34.
4) Βαθιά νοητική υστέρηση (δείκτης νοημοσύνης μικρότερος του 20)
Το άτομο μπορεί να χρησιμοποιήσει μερικά αντικείμενα (βούρτσες, κ.λπ.) και να αποκτήσει κάποιες οπτικές-χωρικές ικανότητες, όπως το να δείχνει.
Ωστόσο, τα κινητικά και αισθητήρια προβλήματα που συνήθως υπάρχουν μπορούν να αποτρέψουν τη λειτουργική χρήση αντικειμένων. Η κοινωνική ικανότητα είναι επίσης πολύ περιορισμένη όσον αφορά τη συμπίεση τόσο της λεκτικής όσο και της χειρονομικής επικοινωνίας. Το άτομο μπορεί να καταλάβει πολύ απλές οδηγίες και να εκφράσει βασικές επιθυμίες ή συναισθήματα μέσω απλής και μη λεκτικής επικοινωνίας.
Μερικά συμπτώματα βαθιάς νοητικής υστέρησης είναι:
* Αδυναμία κατανόησης ή συμμόρφωσης με αιτήματα ή οδηγίες
* Πιθανή ακινησία
* Ακράτεια
* Πολύ βασική μη λεκτική επικοινωνία
* Αδυναμία αυτοεξυπηρέτησης
* Ανάγκη συνεχούς βοήθειας και εποπτείας
* Γενικά έχουν δείκτη νοημοσύνης (IQ) μικρότερο του 20.
Διάγνωση της νοητικής καθυστέρησης
Η διαδικασία αξιολόγησης του παιδιού μπορεί να περιλαμβάνει επισκέψεις σε ειδικούς, όπως:
* ψυχολόγος
* λογοθεραπευτής
* κοινωνικός λειτουργός
* παιδίατρος νευρολόγος
* αναπτυξιολόγος
* φυσιοθεραπευτής
Μπορούν επίσης να διεξαχθούν δοκιμές εργαστηρίου και απεικόνισης. Αυτά μπορούν να βοηθήσουν τον γιατρό του παιδιού σας να ανιχνεύσει μεταβολικές και γενετικές διαταραχές, καθώς και διαρθρωτικά προβλήματα με τον εγκέφαλό του.
Χαρακτηριστικά των παιδιών με νοητική υστέρηση:
Τα ελλείμματα στην εκμάθηση νέων πραγμάτων και η κακή γνωστική λειτουργία είναι μερικά από τα κοινά χαρακτηριστικά συμπεριφοράς των παιδιών με διανοητική καθυστέρηση. Ένα τέτοιο παιδί θα έχει κακή μνήμη, προβλήματα προσοχής και αργούς ρυθμούς εκμάθησης. Ας ρίξουμε μια ματιά στα χαρακτηριστικά των παιδιών με νοητική υστέρηση:
1. Κακή μνήμη:
* Τα παιδιά με νοητική υστέρηση δυσκολεύονται να θυμούνται πληροφορίες, όπως ονόματα, αριθμούς τηλεφώνου και μικρές λεπτομέρειες.
* Οι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι τα παιδιά με νοητική υστέρηση έχουν συχνά βραχυπρόθεσμη μνήμη και δεν μπορούν να ανακαλέσουν ένα απλό γεγονός που συνέβη πριν από μερικά δευτερόλεπτα ή λεπτά.
2. Αργή ταχύτητα εκμάθησης:
* Το ποσοστό, στο οποίο το παιδί με διανοητική καθυστέρηση μαθαίνει νέες δεξιότητες και γνώσεις, βρίσκεται πολύ κάτω από ένα κανονικό υγιές παιδί.
* Ένα τέτοιο παιδί μπορεί να χρειαστεί τακτική γονική βοήθεια για την εκτέλεση των καθημερινών δραστηριοτήτων του.
* Καθώς το παιδί έχει χαμηλό ρυθμό εκμάθησης, οι γονείς πρέπει να επαναλαμβάνουν τις οδηγίες αρκετές φορές, μέχρι να τις κατανοήσει πραγματικά.
3. Ελλειμματική Προσοχή:
* Το παιδί με νοητική καθυστέρηση έχει αδυναμία συγκέντρωσης και δεν μπορεί να επικεντρωθεί στις δραστηριότητες με προσοχή.
* Λόγω της χαμηλής προσοχής, (ανάλογα το βαθμό της υστέρησης) συχνά δεν μπορεί να αποκτήσει τριτοβάθμια εκπαίδευση.
4. Έλλειψη ενδιαφέροντος:
* Ορισμένα από τα παιδιά με διανοητική καθυστέρηση παρουσιάζουν μια προφανή έλλειψη ενδιαφέροντος για την επίλυση των προβλημάτων τους.
* Λόγω της επανειλημμένης αποτυχίας, χάνουν την ελπίδα τους και έτσι αποσύρονται απογοητευμένα από τις κοινωνικές δραστηριότητες.
Συμβουλές για γονείς παιδιών με νοητική υστέρηση
Κάθε παιδί, ανεξάρτητα από το αν έχει νοητική υστέρηση, είναι διαφορετικό. Κάθε οικογένεια είναι επίσης διαφορετική και αντιμετωπίζει τις καταστάσεις διαφορετικά. Ωστόσο, οι γονείς παίζουν πρωταρχικό και θεμελιώδη ρόλο στη ζωή του. Γι’ αυτό:
1. Εάν βλέπετε στο παιδί σας συμπεριφορές ή αντιδράσεις που σας ανησυχούν ή εάν έχετε αμφιβολίες για το αν κάτι συμβαίνει με το παιδί σας, ζητήστε επαγγελματική βοήθεια το συντομότερο δυνατό. Αυτό είναι ένα πολύ σημαντικό σημείο, αφού διαλύετε τις αμφιβολίες σας και επιτρέπετε επίσης να γίνει η παρέμβαση το συντομότερο δυνατό.
2. Μόλις επιβεβαιωθεί η διάγνωση της νοητικής καθυστέρησης, είναι πιθανό να εμφανιστούν αρνητικά συναισθήματα όπως ενοχή, θυμός, θλίψη. Αυτό είναι απολύτως κατανοητό και φυσιολογικό. Θα πρέπει να δώσετε στον εαυτό σας χρόνο για να τα επεξεργαστείτε και στη συνέχεια να περάσετε στην αναγνώριση και αποδοχή. Μπορείτε να το κάνετε αυτό με τη βοήθεια άλλων γονέων που έχουν περάσει από το ίδιο στάδιο ή με έναν ψυχολόγο.
3. Είναι πολύ σημαντικό να διαφοροποιήσετε τα πράγματα που μπορείτε να αλλάξετε από αυτά που δεν μπορείτε. Αυτό μας επιτρέπει να ξοδεύουμε τον χρόνο μας και τα χρήματά μας εκεί που πραγματικά θα πιάσουν τόπο.
4. Να ενημερώνεστε για πρόσφατες μελέτες με επιστημονικές αποδείξεις και θεραπείες, καθώς και μέσω οικογενειών που αντιμετωπίζουν το ίδιο πρόβλημα.
5. Αξιολογήστε τις επαγγελματικές απόψεις όσο και άλλες μη επαγγελματικές.
6. Σκεφτείτε το συμφέρον του παιδιού σας με βάση τις δυνατότητές του και όχι τους περιορισμούς του. Σκεφτείτε τις ανάγκες του και το τι μπορεί να το κάνει ευτυχισμένο ώστε να του προσφέρετε τις κατάλληλες θεραπείες που χρειάζεται. Αυτό θα του επιτρέψει να επιτύχει το υψηλότερο επίπεδο αυτονομίας και την υψηλότερη δυνατή ποιότητα ζωής.
8. Μοιραστείτε και απολαύστε την κάθε στιγμή με το παιδί σας, θεωρώντας ότι, αν και θα περάσει από τα ίδια αναπτυξιακά στάδια με πιο αργό ρυθμό από άλλα παιδιά, μπορείτε ακόμα να απολαμβάνετε κάθε λεπτό του. Μην το υποτιμάτε ή μην το αντιμετωπίζετε πάντα ως μικρό παιδί.
9. Και θυμηθείτε, ακόμα κι αν είμαστε διαφορετικοί, είμαστε όλοι άνθρωποι με τα ίδια δικαιώματα και τις ίδιες ευκαιρίες με τους άλλους.
Τι μπορώ να κάνω για να βοηθήσω το παιδί μου με νοητική υστέρηση;
* Μάθετε τα πάντα για το πρόβλημά του. Όσα πιο πολλά γνωρίζετε τόσο καλύτερα μπορείτε να το βοηθήσετε.
* Ενθαρρύνετε την ανεξαρτησία του παιδιού σας. Αφήστε το να δοκιμάσει νέα πράγματα και να κάνει πράγματα μόνο του. Συμβουλέψτε το όπου χρειάζεται και επικροτήστε το όταν κάτι κάνει σωστά.
* Εντάξτε το παιδί σε ομαδικές δραστηριότητες. Η συνεχής επαφή του με άλλα παιδιά θα το βοηθήσει να οικοδομήσει κοινωνικές δεξιότητες.
* Να έχετε συνεχή ενημέρωση. Διατηρώντας επαφή με τους εκπαιδευτικούς του παιδιού σας, θα είστε σε θέση να παρακολουθήσετε την πρόοδό του
και να ενισχύσετε το τι μαθαίνει το παιδί σας στο σχολείο μέσω της πρακτικής στο σπίτι.
* Γνωρίστε άλλους γονείς παιδιών με το ίδιο πρόβλημα. Μπορούν να είναι να σας προσφέρουν πολλές συμβουλές αλλά και συναισθηματική υποστήριξη.

Το νηπιαγωγείο είναι ένα σημαντικό ορόσημο στη ζωή του παιδιού, είναι το πρώτο βήμα του στην επίσημη εκπαίδευση. Η προετοιμασία των παιδιών γι’ αυτό το βήμα είναι δουλειά των γονέων και των νηπιαγωγών. Σήμερα, οι γονείς αισθάνονται όλο και περισσότερη πίεση για να βεβαιωθούν ότι τα παιδιά τους έχουν τις απαραίτητες δεξιότητες που θα τους φέρουν στο ίδιο επίπεδο ή πιο μπροστά από τους συνομηλίκους τους. Σας παρουσιάζουμε λοιπόν 8 δεξιότητες που πρέπει να αποκτήσουν τα παιδιά στο νηπιαγωγείο αλλά και τρόπους για να τα βοηθήσετε να τις αναπτύξουν…
1. Σχήματα και χρώματα
Τα παιδιά αγαπούν τα χρώματα. Βοηθήστε τα να μάθουν περισσότερα χρώματα μέσα από το παιχνίδι.
• Παίξτε παιχνίδια στα οποία το παιδί σας βρίσκει αντικείμενα συγκεκριμένων χρωμάτων και σχημάτων σ’ ένα βιβλίο, μέσα στο σπίτι ή ακόμα και κατά τη διαδρομή όταν είστε στο αυτοκίνητο.
• Διδάξτε στο παιδί τα δύσκολα σχήματα, όπως το πεντάγωνο, δείχνοντάς του πώς να το σχεδιάσει σε χαρτί και στη συνέχεια να το κόψει με ψαλίδι.
2. Λεπτή κινητικότητα
• Αγοράστε ένα ψαλίδι ασφαλείας και αφήστε το παιδί να ασχοληθεί με την κοπή κατά μήκος μιας ευθείας γραμμής που έχετε σχεδιάσει σ’ ένα χαρτί και στη συνέχεια προχωρήστε στην κοπή διαφορετικών σχημάτων.
• Χρησιμοποιήστε παλιά περιοδικά και αφήστε το παιδί να εξασκηθεί κόβοντας φωτογραφίες που μπορεί αργότερα να τις κάνει ένα κολάζ.
• Η κοπή πλαστελίνης είναι επίσης διασκεδαστική για τα παιδιά.
• Κουμπώστε και ξεκουμπώστε κουμπιά.
• Φτιάξτε βραχιόλια με χάντρες.
• Φτιάξτε σχήματα με πλαστελίνη.
• Βιδώστε και ξεβιδώστε αντικείμενα με καπάκια.
3. Γραφή
• Ξεκινήστε με την εκμάθηση των γραμμάτων του αλφάβητου. Ξεχωρίστε τα γράμματα που σχηματίζουν το όνομά του ώστε να αρχίζει να τα αναγνωρίζει.
• Μάθετε το παιδί να γράφει το όνομά του και εξηγήστε του τη διαφορά μεταξύ κεφαλαίων και πεζών γραμμάτων.
• Χρησιμοποιήστε πλαστελίνη και σχηματίστε μαζί κάποια γράμματα. Αυτό όχι μόνο θα κάνει την ανάγνωση και τη γραφή διασκέδαση, αλλά και θα βελτιώσει και τις κινητικές του δεξιότητες.
4. Αναγνώριση γραμμάτων

• Αγοράστε έναν πίνακα με γράμματα με μαγνήτη και αρχίστε να σχηματίζετε μαζί λέξεις.
• Γράψτε μια σειρά λέξεων σε ένα κομμάτι χαρτί, για παράδειγμα, «πατάτα, γόμα, γάτα, μαμά» και ζητήστε από το παιδί να περιγράψει όλες τις λέξεις που αρχίζουν με το γράμμα γ.
5. Αναγνώριση αριθμών και καταμέτρηση
• Αφού μάθετε τους αριθμούς μέχρι το 10, ξεκινήστε το μέτρημα κάνοντάς το παιχνίδι! Για παράδειγμα: Πόσα κουτάλια είναι στο τραπέζι; Πόσες κάλτσες διπλώσατε; Πόσα γάλατα είναι στο ψυγείο;
• Χρησιμοποιήστε μερικά νομίσματα για να εξηγήσετε στο παιδί το διαφορετικό ποσό που αντιπροσωπεύει το κάθε νόμισμα. Στη συνέχεια, δώστε στο παιδί τα νομίσματα και ζητήστε του να σχηματίσει ένα ποσό π.χ. 55 λεπτά.
6. Φωνολογία
• Διδάξτε στο παιδί σας ότι τα γράμματα αντιπροσωπεύουν ήχους και ότι το καθένα έχει διαφορετικό ήχο.
• Διαβάστε λέξεις στο παιδί με δυνατή φωνή δίνοντας έμφαση στην προφορά των γραμμάτων για να ακούσει τη διαφορά.
• Βρείτε αντικείμενα που υπάρχουν μέσα στο σπίτι που αρχίζουν με το ίδιο γράμμα και άρα ξεκινούν με τον ίδιο ήχο και προσδιορίστε το γράμμα που κάνει αυτόν τον ήχο. (π.χ. ποτήρι, παντόφλα, παιχνίδι… όλα ξεκινούν με το γράμμα π)
7. Ετοιμότητα ανάγνωσης
• Καθώς διαβάζετε στο παιδί σας, περάστε το δάχτυλό σας κάτω από τις λέξεις. Αυτό θα του διδάξει ότι οι λέξεις μετακινούνται από αριστερά προς τα δεξιά και από πάνω προς τα κάτω.
• Αναγνωρίστε μαζί συλλαβές λέξεων (παράδειγμα, η λέξη «μα-μά» έχει δύο συλλαβές, η «πα-τά-τα» έχει τρεις συλλαβές).
• Παίξτε ένα παιχνίδι λέξεων που χωρίζει την αρχή και τελειώνει με τον ήχο μιας λέξης. Το παιδί πρέπει να βάλει τους ήχους μαζί για να μαντέψει τη λέξη. Παράδειγμα, μπ- άλα (μπάλα), γ-άτα (γάτα).
• Διαβάστε κάθε μέρα στο παιδί χρησιμοποιώντας εικονογραφημένα βιβλία και βιβλία με γράμματα και αριθμούς.
8. Ανάπτυξη κοινωνικών δεξιοτήτων
• Βοηθήστε το παιδί σας να εκφράσει τα συναισθήματά του με τρόπο που δεν είναι επιθετικός ή δεν περιλαμβάνει γκρίνια.
• Δώστε στο παιδί την ευκαιρία να αλληλεπιδράσει με άλλα παιδιά πηγαίνοντάς το στο πάρκο ή παρακολουθώντας ομαδικές δραστηριότητες.
• Συζητήστε για προβλήματα που μπορεί να έχει, κι αν κάπου κάνει λάθος δεν πρέπει απλά να το επισημάνετε αλλά θα πρέπει να του εξηγήσετε το γιατί.
Όπως ίσως ήδη γνωρίζετε, δεν υπάρχει μυστική συνταγή για να ετοιμάσουμε ένα παιδί για το νηπιαγωγείο. Το παιδί σ’ αυτή την ηλικία μαθαίνει συνεχώς καινούργια πράγματα και συχνά τα αμφισβητεί. Τα σημεία που αναφέρονται παραπάνω υπογραμμίζουν απλούς και αποτελεσματικούς τρόπους που είναι εύκολο να τροποποιηθούν ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε παιδιού. Ήδη είναι πολύ πιθανόνα εξασκείτε πολλές από αυτές τις δεξιότητες με το παιδί σας. Αυτό που χρειάζεται να θυμάστε κάθε στιγμή είναι πως θα πρέπει να μαθαίνει το παιδί με απλό και διασκεδαστικό τρόπο. Καλή αρχή!

Η καλοκαιρινή εκμάθηση είναι ένας εύκολος τρόπος για να βοηθήσετε το παιδί σας στην πρόοδό του, είτε αυτό μόλις αρχίζει το σχολείο. Υπάρχουν διάφορες δραστηριότητες που ενθαρρύνουν τη μάθηση και τη δημιουργικότητα σε κάθε ηλικία κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και, το σημαντικότερο, είναι διασκεδαστικές τόσο για εσάς όσο και για το παιδί.
Στην παραλία:
Μια παραλία προσφέρει δεκάδες ευκαιρίες όχι μόνο για παιχνίδι αλλά και για μάθηση!
Για εξάσκηση στη γλώσσα:
-Καταρχήν παίρνουμε μαζί ένα βιβλίο –κατάλληλο για την ηλικία του παιδιού- όχι μόνο για να το διαβάσει αλλά και για να διαβάσει δυνατά σ’ εμάς κάποιο κομμάτι του.
-Αν δεν έχουμε μαζί μας κάποιο βιβλίο… αρκεί να παρατηρήσουμε το περιβάλλον και να μιλήσουμε για το τοπίο και τα ζώα που ζουν εκεί… Είναι μια θαυμάσια ευκαιρία να συζητήσουμε με το παιδί για το περιβάλλον.
-Έχουμε μαζί μας επιτραπέζια παιχνίδια όπως scrable και γνώσεων για να παίξουμε μαζί, να διασκεδάσουμε και να μάθουμε!
-Λύνουμε μαζί σταυρόλεξα και κρυπτόλεξα.
-Γράφουμε μαζί μηνύματα στην άμμο ή ζωγραφίζουμε!
-Ενθαρρύνουμε το παιδί να μας πει μια ιστορία εμπνευσμένη από την παραλία.
Για εξάσκηση στα μαθηματικά:
– Εξερευνούμε την παραλία και μαζεύουμε κοχύλια για να κάνουμε μια καλοκαιρινή συλλογή. Είναι διασκεδαστική η συλλογή τους και άνετα μπορούμε να ζητήσουμε από το παιδί να τα μετρήσει και να τα ταξινομήσει ανάλογα με το μέγεθός τους (έτσι ενισχύουμε και τη δεξιότητα της ταξινόμησης).
– Μετράμε τις βουτιές, τα βότσαλα, τα κοχύλια…
– Δίνουμε στο παιδί χρήματα (πάντα με την επιτήρησή μας) για να αγοράσει παγωτό ή αναψυκτικό από την καντίνα της παραλίας. Του ζητάμε να ελέγξει τα ρέστα που πρέπει να
μας επιστρέψει. Να και μια ιδανική ευκαιρία για να κάνουμε μια μικρή επανάληψη στον πολλαπλασιασμό! Ευκαιρία να τον επαναλάβουμε.
-Βρίσκουμε την ευκαιρία για να κάνουμε κάποιες σύντομες μαθηματικές πράξεις στην άμμο μαζί με το παιδί. Φυσικά πάντα πρέπει να είναι προσαρμοσμένες στην ηλικία του και να του φαίνονται διασκεδαστικές.
Για δεξιότητες λεπτής κινητικότητας:
– Το κολύμπι εννοείται πως είναι ιδανικό για όλες τις ηλικίες!
– Παίζουμε με το παιδί ρακέτες.

– Φτιάχνουμε μαζί με το παιδί κάστρα στην άμμο ή οτιδήποτε άλλο βάλει η φαντασία μας. Αυτή η δραστηριότητα βοηθάει το παιδί να αναπτύξει τις κινητικές του δεξιότητες.
– Φτιάχνουμε βραχιολάκια για το χέρι ή το πόδι περνώντας χρωματιστές χάντρες ή κοχύλια σε κορδόνια.
Ψώνια στη Λαϊκή αγορά ή στο Super Market
Τους καλοκαιρινούς μήνες ακόμα και τα ψώνια μπορεί να γίνουν αφορμή για να διασκεδάσουμε μαζί με το παιδί αλλά και να το βοηθήσουμε να εξασκηθεί στη γλώσσα και στα μαθηματικά. Η μεγάλη ποικιλία των φρούτων και λαχανικών και τα υπέροχα χρώματά τους πάντα προσελκύουν το ενδιαφέρον τους.
Εξάσκηση στη γλώσσα
-Ζητάμε από το παιδί να μας γράψει τη λίστα από τα ψώνια που πρόκειται να κάνουμε.
-Βάζουμε το παιδί να μας διαβάζει τις ετικέττες των προϊόντων, τα συστατικά τους κτλ.
– Αν το παιδί είναι σε μικρή ηλικία του ζητάμε να μας πει τα χρώματα που βλέπει… π.χ. τι χρώμα έχει το ροδάκινο, το καρπούζι κτλ.
-Ζητάμε από το παιδί να βάλει στην τσάντα συγκεκριμένο αριθμό φρούτων π.χ. έξι ροδάκινα, τέσσερα λεμόνια κτλ.
Εξάσκηση στα μαθηματικά:
-Ζητάμε από το παιδί να προσθέσει την τιμή δύο προϊόντων για να μας πει πόσο κοστίζουν; Φτάνουν τα χρήματα για να πάρει και παγωτό;
-Του δίνουμε χρήματα για να κάνει τις πληρωμές και να πάρει τα ρέστα! Εννοείται πως επιβλέπουμε!
-Αν στο καλάθι μας έχουμε λίγα προϊόντα μπορεί να προσθέσει τις τιμές τους για να βρει το σύνολο; Εάν έχετε μαζί σας περισσότερα από ένα παιδί, μετατρέψτε το σε παιχνίδι – όποιος πλησιάζει το σωστό ποσό κερδίζει παγωτό!
-Με αφορμή τη βόλτα μας στην αγορά, μπορούμε όταν επιστρέψουμε σπίτι να στήσουμε ένα… φανταστικό μαγαζί και να ξεκινήσουμε τις… αγοραπωλησίες!
Στο αυτοκίνητο
Αν έχετε προγραμματίσει για τις διακοπές σας ένα ταξίδι με αυτοκίνητο τότε μετατρέψτε το ταξίδι σε ευκαιρία για διασκεδαστικό μάθημα.
Εξάσκηση στη γλώσσα:
-Ζητήστε από τα μικρότερα παιδιά να σας διαβάζουν τις πινακίδες από τα μέρη που περνάτε.
-Παίξτε με την αλφαβήτα ψάχνοντας λέξεις που να αρχίζουν από συγκεκριμένο γράμμα.
-Αν το παιδί είναι σε μικρότερη ηλικία ζητήστε του να σας λέει τα χρώματα των αυτοκινήτων που βλέπει.
-Ενθαρρύνετε το παιδί να εμπνευστεί από τη διαδρομή και να σας πει μια ιστορία ή τις εντυπώσεις από όσα βλέπει, τι του αρέσει, τι όχι… τι δεν έχει ξαναδεί.
Εξάσκηση στα μαθηματικά:
-Οι πινακίδες των μπροστινών αυτοκινήτων μπορεί εύκολα να γίνουν άσκηση μαθηματικών. Ζητήστε από το παιδί να προσθέσει και να αφαιρέσει τους αριθμούς που βλέπει.
-Αν το παιδί σας είναι σε ηλικία που γνωρίζει μαθηματικά, ζητήστε του να υπολογίσει την ώρα που θα φτάσετε στον προορισμό σας, αφού πρώτα του πείτε τα χιλιόμετρα που πρέπει να διανύσετε και τη μέση ταχύτητα που θα κινείται το αυτοκίνητο.
-Μπορεί να υπολογίσει πόση βενζίνη θα κάψει το αυτοκίνητό σας μέχρι να φτάσετε στον προορισμό σας;
Στην κουζίνα του σπιτιού
Την επόμενη φορά που θα φτιάξετε ένα κέικ, αφήστε το παιδί να σας βοηθήσει. Οι ευκαιρίες μάθησης είναι παντού και η καταμέτρηση και ταξινόμηση των συστατικών είναι ιδανική για τα μικρά παιδιά ώστε να αναπτύξουν βασικές δεξιότητες μαθηματικών. Τα μεγαλύτερα παιδιά μπορούν να βοηθήσουν να διαβάσουν τη συνταγή, να μετρήσουν τα συστατικά και να προθερμάνουν τον φούρνο (με την εποπτεία των ενηλίκων, φυσικά!)
Όταν το γλυκό σας θα είναι έτοιμο, μπορείτε όλοι να καθίσετε και να απολαύσετε ένα μεγάλο κομμάτι γλυκού ! Το αξίζετε!
Τα σχολεία έκλεισαν και τα παιδιά ήρθε η ώρα να ξεκουραστούν. Επιτέλους σταματάει το πρωινό ξύπνημα, οι οκτώ ώρες στο σχολείο, το διάβασμα και οι εξωσχολικές δραστηριότητες που τόσο τα κούρασαν όλο το χειμώνα. Τώρα είναι ώρα για ξεκούραση, παιχνίδι, κολύμπι και διακοπές! Μέσα όμως σε όλο αυτό το χαλαρό κλίμα, καλό είναι τα παιδιά να μη χάσουν την επαφή τους με το βιβλίο. Τα παιδιά αποκτούν δεξιότητες καθ ‘όλη τη διάρκεια του σχολικού έτους, αλλά μπορεί να χάσουν έδαφος εάν η μάθηση σταματήσει κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Η μάθηση δεν πρέπει να σταματάει ποτέ. Τα παιδιά που διαβάζουν όλο το καλοκαίρι αποκτούν περισσότερες δεξιότητες, μπορούν να ξεκινήσουν τη νέα σχολική χρονιά με καλύτερη κατανόηση της γλώσσας και του κόσμου γύρω τους και να ανακαλύψουν τη χαρά της ανάγνωσης. Για να συμβεί όμως αυτό πρέπει να αντιμετωπίσουν το διάβασμα ως διασκέδαση και όχι ως καταναγκαστικό έργο. Η ανάγνωση κάθε μέρα, ακόμα κι αν είναι για λίγα λεπτά, βελτιώνει την ικανότητα των παιδιών να διαβάζουν και να μαθαίνουν όλο το χρόνο. Πώς; Ακολουθήστε τις συμβουλές μας και σίγουρα οι μικροί μας φίλοι θα συνεχίσουν να μαθαίνουν διασκεδάζοντας και το καλοκαίρι!

1. Ένα βιβλίο για το καλοκαίρι.
Επισκεφτείτε μαζί το κοντινό σας βιβλιοπωλείο και αφήστε το παιδί να επιλέξει το βιβλίο που θα του αρέσει να διαβάσει στις διακοπές. Συμφωνήστε όμως μαζί του πως κάθε μέρα θα πρέπει να διαβάζει κάποιες σελίδες και να σας διηγείται την υπόθεση.
2. Αγαπημένο ημερολόγιο
Αν το παιδί είναι σε κατάλληλη ηλικία προτείνετέ του να κρατήσει ημερολόγιο. Εκεί θα μπορεί να καταγράφει όχι μόνο τις σκέψεις του αλλά και τις καλοκαιρινές του περιπέτειες. Τι είδε που του έκανε εντύπωση, τι καινούργιο έμαθε, τι το ευχαρίστησε περισσότερο; Μπορεί αν θέλει να προσθέσει και φωτογραφίες που θα συνοδεύουν το κείμενο. Μια άλλη ωραία ιδέα είναι να καταγράφει κάθε μέρα πότε δύει ο ήλιος. Σιγά – σιγά θα παρατηρήσει πως η διάρκεια της ημέρας μικραίνει και το καλοκαίρι τελειώνει. Πλησιάζει η ώρα για σχολείο!
3. Η ανάγνωση της εφημερίδας
Η ανάγνωση της εφημερίδας είναι ένα παράθυρο στον κόσμο. Επιλέξτε ένα άρθρο που θεωρείται πως είναι κατάλληλο για την ηλικία του παιδιού, βάλτε το να σας το διαβάσει και μετά συζητήστε το μαζί του. Τι εντύπωση του έκανε και γιατί; Το παιδί μ’ αυτό τον τρόπο μαθαίνει όχι μόνο να διαβάζει, αλλά να κατανοεί και να εκφράζεται.
4. Επίσκεψη σε μουσείο ή στο ζωολογικό κήπο
Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, τώρα που υπάρχει αρκετός ελεύθερος χρόνος επιλέξτε μια επίσκεψη σ’ ένα κοντινό μουσείο ή στον ζωολογικό κήπο. Κατά την επιστροφή στο σπίτι ζητήστε από το παιδί να σας πει τις εντυπώσεις του και να βρει πληροφορίες για αυτό που το εντυπωσίασε περισσότερο. Για παράδειγμα ποιο ζώο του άρεσε πιο πολύ; Μπορεί να βρει πληροφορίες και να γράψει κάτι γι’ αυτό; Αφήστε το παιδί να εκφραστεί ελεύθερα και πάνω απ’ όλα… μη δώσετε καμία σημασία στα ορθογραφικά λάθη!
5. Βοηθήστε το παιδί να ξεκινήσει μια συλλογή
Το καλοκαίρι είναι η κατάλληλη περίοδος για να ασχοληθεί το παιδί και με άλλα πράγματα εκτός των σχολικών του μαθημάτων. Μπορεί λοιπόν να ξεκινήσει τη δική του συλλογή από γραμματόσημα, αποξηραμένα φυτά ή οτιδήποτε άλλο του κινήσει το ενδιαφέρον.
6. Η λίστα για τα ψώνια
Ζητήστε από το παιδί τη βοήθειά του για να γράψετε τη λίστα με τα ψώνια που έχετε να κάνετε στο super market. Στη συνέχεια ζητήστε να σας πει τι έχει γράψει για να ελέγξετε μήπως ξεχάσατε κάτι. Μ’ αυτόν τον τρόπο το παιδί εξασκείται τόσο στη γραφή όσο και στην ανάγνωση νιώθοντας ότι προσφέρει και βοήθεια.
7. Η ώρα του φαγητού
Ακόμα και η ώρα του φαγητού γίνεται ευκαιρία για γνώση και ανάγνωση. Ζητήστε την ώρα του πρωινού από το παιδί να σας διαβάσει τι γράφει το κουτί με τα αγαπημένα του δημητριακά ή αν βρίσκεστε σ΄ ένα εστιατόριο ζητήστε του να σας διαβάσει το μενού για να αποφασίσετε τι θα παραγγείλετε.
8. Μια προσωπική επαφή
Μιας και το καλοκαίρι υπάρχει ο χρόνος, φτιάξτε μαζί κάρτες και γράψτε σε αγαπημένα άτομα ένα γράμμα. Θα μπορούσε να είναι μια κάρτα από το μέρος που κάνετε διακοπές…
9. Πριν από το ταξίδι των διακοπών
Ανακοινώστε στο παιδί τον προορισμό των διακοπών σας και (αν είναι στην κατάλληλη ηλικία) ζητήστε του να βρει πληροφορίες για το μέρος που θα επισκεφτείτε. Προτείνετε να σας βοηθήσει να οργανώσετε μαζί το πρόγραμμα των διακοπών σας μελετώντας τον ταξιδιωτικό οδηγό του μέρους που θα επισκεφτείτε. Βάλτε το παιδί να διαβάσει πληροφορίες για τη διαμονή, τα αξιοθέατα, το φαγητό, τις καλύτερες παραλίες. Στο τέλος ρωτήστε το τι του έκανε εντύπωση και γιατί.
10. Στο δρόμο για το ταξίδι
Προμηθευτείτε βιβλία με ακουστικά CD ανάλογα με την ηλικία του παιδιού. Έτσι το παιδί θα μπορεί κατά τη διάρκεια του ταξιδιού να βλέπει και να ακούει την ιστορία.
11. Επιτραπέζια παιχνίδια λέξεων
Το καλοκαίρι γονείς και παιδιά βρίσκουν περισσότερο χρόνο για να έρθουν πιο κοντά και να διασκεδάσουν μαζί. Το παιχνίδι είναι εξάλλου ο πρωταγωνιστής του καλοκαιριού! Παιχνίδι στο σπίτι, στη θάλασσα, παντού. Μη ξεχάσετε όμως πως υπάρχουν και παιχνίδια που βοηθάνε τα παιδιά να εξασκηθούν στην ανάγνωση και στη γραφή όπως παιχνίδια λέξεων (τύπου scrable), κρεμάλα καθώς και παιχνίδια γνώσεων (τύπου trivial) για κάθε ηλικία που διασκεδάζουν και μορφώνουν ταυτόχρονα το παιδί σας.
Καλό καλοκαίρι με πολύ και… ποιοτικό παιχνίδι!

Τι είναι όμως η αισθητηριακή ολοκλήρωση;
Πιθανότατα έχετε ακούσει αυτόν τον όρο, αλλά ίσως ορισμένοι από εσάς μπερδεύεστε για το τι ακριβώς σημαίνει. Καταρχήν ας ξεκινήσουμε με την παραδοχή πως όλοι παίρνουμε πληροφορίες από τις αισθήσεις μας. Σύμφωνα με την αισθητηριακή ολοκλήρωση εκτός από τη χρήση των πέντε αισθήσεών μας, έχουμε επίσης μια "αιθουσαία" αίσθηση και μια "ιδιοδεκτική" αίσθηση. Η αίσθηση της αιθουσαίας μας είναι η ισορροπία και η αίσθηση της κίνησης. Αυτή η αίσθηση μας λέει πού βρισκόμαστε σε σχέση με το έδαφος και τα πράγματα γύρω μας. Η ιδιοδεκτική μας αίσθηση μας δίνει πληροφορίες για το πώς το σώμα μας κινείται στο χώρο. Αυτή η συνειδητοποίηση είναι που μας βοηθά να ελέγξουμε και να σχεδιάσουμε τις κινητικές μας κινήσεις.
______________________________________________________
Λέγεται ότι ένα παιδί με προβλήματα αισθητηριακής ολοκλήρωσης έχει κάποια δυσκολία στην επεξεργασία πληροφοριών που λαμβάνει μέσω αυτών των αισθήσεων. Μερικά παιδιά έχουν δυσκολία επειδή αισθάνονται πολύ έντονα κάποια ερεθίσματα όπως του ήχου ή της αφής και άλλα παιδιά αισθάνονται την ανάγκη να εκτονώνουν έντονα αυτά τα ερεθίσματα επειδή τα λαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό. Για παράδειγμα, το παιδί που είναι υπερβολικά ευαίσθητο στους ήχους μπορεί να χάσει τον αυτοέλεγχό του ή να βάλει τα κλάματα όταν ακούσει την κόρνα ενός αυτοκινήτου, γιατί γι’ αυτό το παιδί αυτός ο ήχος είναι επώδυνος. Σε κάθε περίπτωση η συμπεριφορά του παιδιού συνδέεται από την ανάγκη του να βρει μια ισορροπία ώστε να νιώσει…. «κανονικό».
______________________________________________________
Η αισθητηριακή ολοκλήρωση είναι μια μέθοδος που βοηθά το παιδί, που αντιμετωπίζει τέτοιες δυσκολίες με την επεξεργασία πληροφοριών μέσω των αισθήσεών του, να προσαρμοστεί καλύτερα στον κόσμο. Αν και η βοήθεια ενός ειδικού είναι οπωσδήποτε σημαντική, θα πρέπει να γνωρίζετε πως η πραγματική δουλειά γίνεται στο φυσικό περιβάλλον του παιδιού, δηλαδή στην οικογένεια.
Παρακάτω αναφέρουμε κάποιες δραστηριότητες αισθητηριακής ολοκλήρωσης που μπορούν να βοηθήσουν ένα υπερκινητικό παιδί να είναι πιο ήρεμο και να είναι σε θέση να επεξεργάζεται τις πληροφορίες με μεγαλύτερη επιτυχία.
1) Αισθητηριακές δραστηριότητες για Ιδιοδεκτικότητα και Κίνηση

Η ώθηση, η έλξη, η μεταφορά, η ανύψωση και η αναπήδηση είναι μερικές από τις δραστηριότητες που κάνουν καλό σε παιδιά με αισθητηριακές διαταραχές, όπως:
* Κολύμπι ή κολύμβηση: Το παιδί όταν μπαίνει στο νερό νιώθει να χαλαρώνει γιατί αντιλαμβάνεται διαφορετικά το σώμα του στο χώρο. Οπότε μία τέτοιου είδους απασχόληση κρίνεται πολύ ωφέλιμη.
* Δράσεις ώθησης ή έλξης: Η βαθιά πίεση των αρθρώσεων που προκαλείται από την ώθηση ή το τράβηγμα, μπορεί να δώσει στο παιδί την ιδιοδεκτική ανταπόκριση που θέλει. Το μονόζυγο, η τραμπάλα και η τσουλήθρα στο σπίτι ή στην παιδική χαρά θα του κάνει καλό. Επίσης η διελκυστίνδα είναι ένα παιχνίδι που θα του αρέσει πολύ.
* Ένα μίνι τραμπολίνο: Αν έχετε ένα παιδί που εκτονώνεται μόνο με τηνκίνηση, ένα τραμπολίνοείναι το ιδανικό! Φροντίστε μόνο να είναι τοποθετημένο χαμηλά στο έδαφος, ώστε να υπάρχει μικρός κίνδυνος τραυματισμού.
* Φορέστε στο παιδί ένα βαρύ σακίδιο ή ένα βαρύ γιλέκο.
* Ασκήσεις με μπάλα pilates ή με μπαλάκια τύπου anti- stress: Έχετε δει πιθανώς τέτοιες μπάλες στο γυμναστήριο. Είναι μεγάλες μπάλες από καουτσούκ που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για να κάτσει το παιδί πάνω στην μπάλα και να κάνει ασκήσεις. Όμως και το παιχνίδι με μπαλάκια τύπου anti-stress θα το χαλαρώσουν πολύ.
* Παίξτε μαζί του στον κήπο, σκάβοντας και σκαλίζοντας τον χώρο.
* Παίξτε με παιχνίδια που στριφογυρίζουν (sit & spin).
* Koυβαλήστε μαζί βαριά αντικείμενα ή μετακινήστε μαζί κάποια έπιπλα στο δωμάτιο.
* Μ’ ένα καροτσάκι μεταφέρετε αντικείμενα. Για παράδειγμα μπορείτε να πάτε μαζί στην λαϊκή αγορά ή στο super market και το παιδί να αναλάβει να κινεί το καρότσι.
* Δημιουργήστε ένα ασφαλές crash pad: Εάν το παιδί σας θέλει να συγκρούεται σκόπιμα πάνω σε αντικείμενα, δεν έχετε παρά να του προσφέρετε ένα ασφαλές μέρος για να εκτονωθεί. Μπορείτε λοιπόν να γεμίσετε μια παπλωματοθήκη με μαξιλάρια, να την τοποθετήσετε σ’ ένα ασφαλές μέρος και να αφήσετε το παιδί να πηδάει πάνω σ’ αυτήν. Χρησιμοποιήστε τη φαντασία σας για να δημιουργήσετε ένα μέρος όπου το παιδί σας μπορεί να εκτονωθεί όπως του αρέσει αλλά πάντα με ασφάλεια.
2) Αισθητηριακές δραστηριότητες για τη Γεύση
Οι ευαισθησίες που σχετίζονται με τη στοματική κοιλότητα δεν έχουν να κάνουν μόνο με την αίσθηση της γεύσης αλλά και με την υφή του φαγητού. Εδώ παρουσιάζονται δύο είδη ευαισθησίας, η υπερευαισθησία (υπερβολική αντιδραστικότητα) και η υπο-ευαισθησία (μικρότερη αντιδραστικότητα).
Ένα παιδί με αυτό το πρόβλημα δεν δέχεται να δοκιμάζει ποικιλία γεύσεων και υφών και γι’ αυτό απαιτεί να τρώει συγκεκριμένες τροφές. Μπορεί να προτιμάει μόνο αλεσμένη τροφή ή μόνο τραγανή ή άγευστη. Θα πρέπει να γνωρίζετε πως σ’ αυτή την κατηγορία υπάρχουν παιδιά που απορρίπτουν μια τροφή και μόνο από το χρώμα. Επίσης μπορεί να μη δέχονται να τα αγγίζουν στο πρόσωπο και γενικά στο στόμα. Γι’ αυτό το παιχνίδι με το φαγητό θα τα βοηθήσει να δοκιμάσουν νέες γεύσεις και υφές και να χαλαρώσουν, όπως:
* Ζυμώστε με το παιδί κουλουράκια και προσθέστε κομματάκια από σοκολάτα ώστε να δημιουργηθούν εξογκώματα.
* Φτιάξτε κρέμες διάφορων γεύσεων, υφών και χρωμάτων, βάλτε τις σε μπολ και βουτήξτε τα δάχτυλα μέσα ώστε να ζωγραφίσετε μαζί με το παιδί πάνω σε μια λαδόκολλα.
* Φτιάξτε κολιέ από στρογγυλά δημητριακά ή κουλουράκια.
* Τοποθετήστε στο χυμό του καλαμάκι ώστε να πίνει με αυτό το ρόφημά του.
* Αγοράστε στο παιδί ένα αθλητικό μπουκάλι νερού ώστε να πίνει από το στόμιο του.
* Αγοράστε ζαχαρωτά και γενικά τροφές που απαιτούν καλό μάσημα ή είναι τραγανές π.χ. ζελεδάκια, τσίχλες, καλαμαράκια, κρέας, κρακεράκια.
3) Αισθητηριακές δραστηριότητες για την Όσφρηση
Υπάρχουν παιδιά που αντιδρούν πολύ έντονα σε μυρωδιές και γι’ αυτό αποφεύγουν ανθρώπους, αντικείμενα, φαγητά ή και μέρη που τα έχουν συνδυάσει με μία ενοχλητική μυρωδιά. Άλλα παρουσιάζουν ακριβώς το αντίθετο, δεν αντιλαμβάνονται τη μυρωδιά και δεν μπορούν να διακρίνουν την καλή από την κακή. Γι’ αυτά τα παιδιά είναι κατάλληλες οι εξής δραστηριότητες:
* Παίξτε με το παιδί το παιχνίδι «βρες τη μυρωδιά», δηλαδή κλείστε του τα μάτια και βάλτε κοντά στη μύτη του διάφορα αντικείμενα για να τα αναγνωρίσει από τη μυρωδιά τους.
* Προσκαλέστε το παιδί να παίξετε στην κουζίνα, τους σεφ. Μαγειρέψτε μαζί ενώ συγχρόνως συζητάτε για τα υλικά και τις μυρωδιές τους.
* Κάντε βόλτα στην εξοχή και μυρίστε τα λουλούδια, το χώμα το γρασίδι κ.τλ. Συζητήστε τι εντύπωση σας κάνουν αυτές οι μυρωδιές, τι σας φέρνουν στο μυαλό κτλ.
4) Αισθητηριακές δραστηριότητες για την Αφή
Υπάρχουν αισθητηριακές δραστηριότητες που βοηθάνε το παιδί που παρουσιάζει προβλήματα με την αφή, είτε γιατί δεν δέχεται να το αγγίζουν είτε γιατί θέλει να αγγίζει τα πάντα. Για να το βοηθήσετε μπορείτε να:

* Παίξετε με πλαστελίνη, ζυμάρι ή πηλό.
*Να παίξετε μαζί του παιχνίδια του τύπου «βρες τι υπάρχει». Για παράδειγμα κρύψτε σ’ ένα συρτάρι διάφορα αντικείμενα και ζητήστε από το παιδί να τα αναγνωρίσει με κλειστά μάτια, μόνο με την αφή.
* Το ίδιο μπορείτε να κάνετε με υφάσματα και καταστάσεις. Το παιδί θα πρέπει να ανακαλύψει με κλειστά μάτια και να περιγράψει αντικείμενα που είναι μαλακά ή σκληρά, κρύα ή ζεστά, μικρά ή μεγάλα, λεία ή με εξογκώματα κ.τλ.
* Ενθαρρύνετε το παιδί να αγγίζει αντικείμενα και αν εκείνο αρνείται πεισματικά, τότε δώστε του σκεύη να τα μεταφέρει ή να γεμίσει με υλικά και μετά να τα αδειάσει.
* Παίξτε με το νερό. Βάλτε σε μια λεκάνη σαπούνι για να γίνει σαπουνάδα και αρχίστε να αδειάζετε το νερό σε άλλα σκεύη.
* Το παιχνίδι με το φαγητό είναι ένας τρόπος για να πειστεί το παιδί να έρθει σε επαφή με νέες υφές. Φτιάξτε μαζί κουλουράκια ή φτιάξτε βραχιολάκια από δημητριακά.
* Η πίεση βοηθάει ένα τέτοιο παιδί. Φορέστε του ένα βαρύ γιλέκο ή βάλτε του πάνω στα πόδια ένα βαρύ παιχνίδι.
5) Αισθητηριακές δραστηριότητες για την Ακοή
Για παιδιά που παρουσιάζουν πρόβλημα με τα ακουστικά ερεθίσματα που λαμβάνουν μπορείτε να:
* Να μιλάτε καταρχήν αργά και καθαρά
* Να δίνετε στο παιδί παράλληλα με αυτό που ζητάτε και ένα οπτικό ερέθισμα.
* Να του δίνετε χρόνο για να επεξεργαστεί αυτό που ζητάτε ώστε να ανταποκριθεί.
* Να φροντίζετε να είναι μακριά απόπηγές θορύβου.
* Να ακούτε μαζί μουσική που χαλαρώνει το παιδί, π.χ. ακούστε ένα cd με ήχους της φύσης.
6) Αισθητηριακές δραστηριότητες για οπτική επαφή
* Παίξτε με το παιδί το παιχνίδι «βρες τη διαφορά» μεταξύ δύο εικόνων ή με παζλ με εικόνες.
* Βάλτε σ’ ένα κουτί διάφορα αντικείμενα και ζητήστε από το παιδί σε συγκεκριμένο χρόνο να βρει τα αντικείμενα που θα του ζητήσετε.
* Βάλτε το παιδί να περιγράψει εικόνες που θα του δείξετε.
* Παίξτε με το παιδί με ένα φακό κάνοντας διάφορα σχήματα στο ταβάνι μέσα στο σκοτάδι.